طراحی مدل ریاضی-فازی سنجش ریسک پذیری در حوزه سرمایه گذاری یک صندوق ثروت ملی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران

2 استادیار، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 نویسنده مسئول: دانشیار، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران

doi
10.22034/sep.2025.2065138.1343
چکیده

این تحقیق باهدف طراحی مدلی ریاضی-فازی برای سنجش و بهبود ریسک‌پذیری صندوق توسعه ملی ایران در حوزه سرمایه‌گذاری تحت رویکرد پروژه محور انجام‌شده است. بدین منظور با مطالعه تحقیقات پیشین و تجارب پانزده صندوق ثروت ملی برتر جهانی، مدلی ریاضیاتی مبتنی بر مفهوم میانگین-واریانس و با اهداف: حداکثر سازی بازده در سطح معینی از ریسک، و حداقل سازی ریسک در سطح معینی از بازده، ارائه و پیاده‌سازی شده است. یافته‌های حل مدل در پایتون با استفاده از نرخ بازدهی اولیه 318 پروژه تأمین مالی/مشارکت شده صندوق از ابتدای تأسیس تا انتهای سال 1403 نشان داد که میانگین بازده سالانه سبد 2/3%، حداکثر بازده سالانه سبد 84/5%، حداقل ریسک سبد 38/5 (از ده)، و عملکرد نسبی بازده-ریسک صندوق 12/1 می‌باشد. بعلاوه، نتایج آزمون استرس بر عملکرد صندوق تحت سناریوهای بحرانی (رکود و رونق اقتصادی، و تورم) نشان‌دهنده پایداری مدل پیشنهادی در شرایط مختلف اقتصادی است. همچنین، در این تحقیق یک سیستم تصمیم‌گیری فازی پیشنهادی شامل پارامترهای: میزان ریسک‌پذیری صندوق (RT)، حداکثر بازدهی سبد صندوق (R)، حداقل ریسک سبد صندوق (δ)، سطح ریسک پروژه (PR) و سطح ریسک متقاضی (T)، برای کمک به تصمیم‌گیری مدیران ارشد صندوق طراحی و پیاده‌سازی شد.