طراحی و تبیین الگوی حکمرانی داده در سازمان‌های دولتی هوشمند با تأکید بر مدیریت اطلاعات و رسانه در سازمان ایدرو

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت دولتی دانشگاه پیام نور تهران ایران

2 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 نویسنده مسئول: دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22034/sep.2025.2069504.1384
چکیده

این پژوهش با هدف طراحی و تبیین الگوی حکمرانی داده در سازمان‌های دولتی هوشمند با تأکید بر مدیریت اطلاعات و رسانه در سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) انجام‌شده است. پژوهش حاضر با رویکرد آمیخته (کیفی-کمی) و با استفاده از روش‌های نظریه داده بنیاد، مصاحبه با خبرگان، تحلیل اسناد و پیمایش انجام‌شده است. در بخش کیفی، با 25 نفر از متخصصان و مدیران ارشد سازمان ایدرو که با روش نمونه‌گیری هدفمند و تکنیک گلوله برفی انتخاب شدند، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با 15 سؤال محوری انجام شد و در بخش کمی، پرسشنامه‌ای محقق ساخته با 57 گویه در طیف لیکرت 5 گزینه‌ای میان 162 نفر از کارشناسان و مدیران میانی سازمان ایدرو توزیع گردید. نتایج پژوهش منجر به شناسایی 6 بعد اصلی شد. ابعاد شناسایی‌شده عبارت‌اند از: ساختار و سازمان‌دهی، فرآیندها و روش‌ها، فناوری و زیرساخت، منابع انسانی، فرهنگ‌سازمانی و مدیریت اطلاعات و رسانه. یافته‌های پژوهش نشان داد که میان مدیریت اطلاعات و رسانه با سایر ابعاد حکمرانی داده رابطه معناداری وجود دارد و بعد مدیریت اطلاعات و رسانه با ضریب تأثیر 78/0 نقش مهمی در موفقیت الگوی حکمرانی داده سازمان ایدرو ایفا می‌کند. مقایسه الگوی پیشنهادی با مدل‌های مشابه در سازمان‌های دولتی دیگر نشان داد که تأکید بر بعد مدیریت اطلاعات و رسانه، توجه به فناوری‌های نوظهور مانند هوش مصنوعی و بلاکچین، و در نظر گرفتن ویژگی‌های خاص سازمان‌های دولتی ایران، از وجوه تمایز این الگو است. درنهایت، مدل پارادایمی حکمرانی داده برای سازمان ایدرو ارائه‌شده و راهکارهای عملی اولویت‌بندی شده همراه با زمان‌بندی و منابع موردنیاز برای پیاده‌سازی آن پیشنهاد گردیده است.