طراحی مدل یکپارچه بهینهسازی شبکههای هاب هوایی با تلفیق معیارهای فنی و بازاریابی: مطالعه موردی صنعت حملونقل هوایی ایران
نویسندگان
1 نویسنده مسئول: استادیار، گروه مدیریت، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان، ایران
2 دانشیار، گروه مدیریت، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان، ایران
doi
10.22034/sep.2025.2064738.1344چکیده
این پژوهش به طراحی یک مدل یکپارچه کمی برای بهینهسازی مکانیابی هابهای فرعی در صنعت حملونقل هوایی ایران با تلفیق معیارهای فنی و بازاریابی میپردازد. با توجه به چالشهای موجود ازجمله پراکندگی تقاضا، محدودیتهای ناوگان و تحریمها، این مطالعه از روششناسی ترکیبی شامل تحلیل مکانی، مدلسازی ریاضی (مسئله میانه پویا) و الگوریتمهای فراابتکاری (ژنتیک و جستجوی تابو) استفاده نموده است. دادههای تحقیق شامل آمار واقعی پروازهای داخلی ایران در سال ۱۴۰۰، ماتریس فاصله هوایی بین 20 فرودگاه منتخب و شاخصهای بازاریابی (رضایت مشتری، تبلیغات، نرخ اشغال صندلی) بوده که از سالنامه آماری شرکت فرودگاهها و شرکتهای هواپیمایی جمعآوریشدهاند. یافتهها نشان میدهد که انتخاب ۴ هاب فرعی (تهران، بندرعباس، تبریز، ساری) با در نظر گرفتن معیارهای فنی (فاصله هوایی، ارتفاع فرودگاه، ظرفیت ناوگان) و بازاریابی (کشش تقاضا، هزینه تبلیغات) میتواند پوشش ۸۷% از تقاضا را با ۲۵% کاهش هزینههای عملیاتی محقق سازد. همچنین، تلفیق استراتژیهای قیمتگذاری پویا با طراحی شبکه هاب-اسپوک منجر به افزایش ۱۸% نرخ اشغال صندلی شده است. نتایج این پژوهش چارچوبی نوین برای تصمیمگیری در صنعت هوایی کشورهای درحالتوسعه با شرایط مشابه ارائه میدهد.
