فقر شهری و پرداخت رسانه‌ای؛ تحلیل محتوای رسانه مدیریت شهری تهران(دوره ششم)

نویسندگان

1 پژوهشگر اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jrd.2025.388001.668894
چکیده

مسئلۀ فقر شهری و مقابله با آن به‌طور مستقیم و غیرمستقیم در اسناد بالادستی شهرداری تهران بارها مطرح و بر آن تأکید شده است. در این اسناد، موضوع عدالت شهری به‌عنوان دال مرکزی و مبتنی بر بنیان‌های اعتقادی عنوان شده است. در این پژوهش این سؤال مطرح شده که رسانۀ همشهری به‌عنوان رسانۀ مدیریت شهری در راستای تحقق اهداف بالادستی، فقر شهری و مقابله با آن را چگونه بازتاب داده است. چارچوب مفهومی تحقیق، ابعاد نه‌گانۀ فقر شهری از دیدگاه میتلین و ساترثویت است.در این پژوهش به روش تحقیق کیفی و تکنیک تحلیل محتوای کیفی قیاسی همه شماره‌های روزنامه همشهری (مرداد 1400 تا آذر 1403) در ارتباط با موضوعات فقر شهری و تهیدستان شهری بررسی شده است.نتایج نشان می‌دهد موارد متعددی از ابعاد فقر در رسانۀ مدیریت شهری بازنمایی شده است و می‌توان گفت این رسانه مطابق با رسالت خود، ابعاد فقر شهری و اقدامات شهرداری تهران برای مقابله با آن‌ها را انعکاس می‌دهد. در این جهت، دو مقولۀ تأمین نامناسب زیرساخت‌های عمومی شهر و مسکن نامناسب بیشترین بازنمایی و دو مقولۀ حمایت ناکافی قانونی و بی‌صدایی فرودستان درمجموع کمترین بازنمایی را داشته است.به ابعاد فیزیکی و مشهود فقر شهری بیشتر از ابعاد کمتر پیدا مانند حمایت حقوقی و بی‌صدایی توجه شده است. همچنین نگاه رسانه بیشتر به فقر امکانات و زیرساخت‌های شهری است تا گروه‌های فقیر شهری و گزارش‌ها بیشتر جنبۀ خبری است تا تحلیلی و اثر بحران‌های اقتصادی و اجتماعی در تجربۀ زیستۀ فقرای شهری بازنمایی نشده است.