تحلیل اکولوژی شهر تهران با تأکید بر شاخصهای اکولوژی امنیتی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامهریزی آمایش سرزمین، دانشگاه هرمزگان، ایران
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه سیستان بلوچستان، ایران
4 استاد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران
doi
10.29252/grd.2018.1245چکیده
امروزه گسترش شهرها باعث تغییر قابل توجهای در استفاده از زمین و عوامل محیطی، بهویژه در بیشتر شهرهای بزرگ شده است. در مراحل توسعه، پایداری سامانههای اکولوژیکی شهرها از اهمیت زیادی برخوردار است. ایجاد شهر اکولوژیکی راهحل مناسبی در مدیریت و برنامهریزی برای شهروندان و محیط شهری تلقی میشود. بنابراین هدف این پژوهش بررسی و تحلیل اکولوژی شهری در سطح مناطق 22 گانه شهرداری تهران است. روش پژوهش از نوع توصیفی ـ تحلیلی است. بهمنظور تحلیل اکولوژی امنیتی شهر تهران و با توجه به سؤال پژوهش، مراحل پژوهش به دو بخش تقسیم میشود. در بخش اول برای بررسی وضعیت امنیت اکولوژی امنیتی شهر تهران، 4 شاخص اقتصادی، مسکن، توزیع امکانات و شاخصهای معکوس شهری را انتخاب شد. سپس با استفاده از مدل آنتروپی بهصورت جداگانه هر چهار شاخص وزن دهی شد و از طریق مدل ویکور تحلیل گردید. در نهایت برای رسیدن به اجماع کلی در یافتههای مدل، به تلفیق نتایج اقدام شد. سپس بهمنظور سنجش همین معیارها، پرسشنامهای تنظیم کرده و برای هر چهار بعد موجود بهصورت جداگانه سؤالات را مطرح نموده و با استفاده از میانگین و انحراف معیار پاسخنامه در نرمافزار SPSS به بررسی اکولوژی امنیتی شهر تهران شد. نتایج بخش مدل تحقیقی ویکور که بر پایه دادههای آماری سازمان آمار و آمارنامه شهرداری تهران است نشان داد که مناطق شمالی شهر از وضعیت اکولوژیکی بهتری نسبت به مناطق جنوبی شهر برخوردارند. مناطق 1، 3، 4 دارای بهترین وضعیت و مناطق 15، 17 و.. دارای وضعیت ناامن اکولوژیک در اکثر شاخصها هستند. یافتههای حاصل از پرسشنامه وضعیت اکولوژیک نیز بر همین منوال است. مناطق 15، 17 و 21 در بدترین شرایط اکولوژیک قرار دارند و عامل اجتماعی نیز بهعنوان مهمترین و اثرگذارترین شاخص در بحث اکولوژی امنیتی مناطق شهر تهران مطرح است.