خوانشی کهن الگویی از توصیف مارال در رمان کلیدر
نویسندگان
1 دانشگاه شهید بهشتی
2 دانشگاه شهید بهشتی
doi
چکیده
در این جستار از توصیف آبتنی مارال در رمان کلیدر نوشتۀ محمود دولتآبادی خوانشی کهنالگویی ارایه کردهایم. به دلیل همانندی این توصیف با آبتنی شیرین در مثنوی خسرو و شیرین نظامی، بر پایۀ تمایز میان کهنالگو و انگارههای کهنالگویی در نظریۀ یونگ، تکرار این انگارهها یا بازنماییها را در متون قدیمیتر و کلاسیک فارسی ازجمله اوستا، شاهنامه، همای و همایون و.. و همچنین در فرهنگ و تاریخ باورهای ایرانی بررسی کردهایم. نتیجه اینکه بر اساس این خوانش تمامی این تکرارها در توصیف معشوق و همراهیِ آب و زن/ معشوق، بازنمایی انگارههای آناهیتا و به ویژه انگارۀ پری بودهاست که آن نیز میتواند تحت تأثیر دوران بانوخدایی در فلات ایران پیش از ورود آریاییها باشد. این خوانش همچنین پیوستگی ارتباط متون ادبی ایرانی را از قدیمیترین انواع تا نوترین آن؛ یعنی نوع ادبی رمان بر بستری فرهنگی اثبات میکند.