فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در پروژه‌های زیرساختی، علل تأخیر به‌صورت شبکه‌ای از روابط علی و معلولی به یکدیگر وابسته‌اند و شناسایی دقیق مهم‌ترین عوامل مستلزم رویکردهای تحلیلی جامع است. نقشه شناخت فازی به‌عنوان ابزاری توانمند برای مدل‌سازی این شبکه‌های پیچیده شناخته می‌شود. بااین‌حال، در اغلب مطالعات، نظرات خبرگان صرفاً از طریق میانگین‌گیری ساده یا وزنی ادغام می‌شود و تعاملات شناختی و رابطه‌ای میان آنان لحاظ نمی‌شود. چنین رویه‌ای می‌تواند موجب تضعیف اعتبار نتایج و حذف دیدگاه‌های اقلیت گردد. پژوهش حاضر رویکردی را معرفی می‌کند که امکان در نظر گرفتن هم‌زمان تعارض وظیفه‌ای (تفاوت برداشت‌های کارشناسی) و تعارض رابطه‌ای (اختلاف سطح اعتماد متقابل) را در فرآیند تجمیع نظرات فراهم می‌سازد. این روش در تحلیل عوامل تأخیر پروژه خط انتقال ۲۳۰ کیلوولت منطقه ویژه اقتصادی دیلم به کار گرفته‌شده است. یافته‌ها نشان دادند که در حالت میانگین‌گیری ساده، مقادیر نهایی گره‌ها در محدوده محدود 77/0 تا 82/0 قرار گرفت و تمایز میان اولویت عوامل ناچیز بود. در مقابل، استفاده از الگوریتم رفع تعارض موجب افزایش دامنه مقادیر (64/0 تا 95/0) و باز توزیع اهمیت عوامل شد؛ به‌گونه‌ای که وزن گره «عدم هماهنگی میان نهادهای محلی» از 77/0 به 95/0 افزایش یافت و اثر «افزایش ناگهانی قیمت فلزات» از 82/0 به 64/0 کاهش پیدا کرد. میانگین قدر مطلق اختلاف مقادیر حدود 10/0 برآورد شد که بیانگر تأثیر معنادار تعارضات بر خروجی مدل است. این نتایج تأکید می‌کند که در پروژه‌های دارای وابستگی‌های علی پیچیده، لحاظ ساختاریافته تعارضات می‌تواند اعتبار و تبیین‌پذیری نتایج نقشه شناخت فازی را به‌طور ملموسی ارتقا دهد و ابزار کارآمدتری برای تصمیم‌گیری مدیریت پروژه فراهم کند.