توسعه الگوی شایستگی‌های اجتماعی در مدیریت پایدار صنعت ساخت با استفاده از نظریه داده‌بنیاد و سوارا فازی

نویسندگان

1 نویسنده مسئول، استادیار، گروه مهندسی عمران، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی و مدیریت ساخت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی و مدیریت ساخت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/sep.2025.2068654.1377
چکیده

با توجه به نقش کلیدی مدیران پروژه در پیشبرد اهداف پایداری، شناسایی و توسعه شایستگی‌های اجتماعی آنان، گامی مؤثر در تحقق مدیریت پایدار پروژه‌ها به شمار می‌رود. هدف این پژوهش، توسعه الگوی شایستگی‌های اجتماعی در راستای مدیریت پایدار پروژه در صنعت ساخت است. این پژوهش با رویکردی آمیخته انجام‌شده است. در مرحله کیفی، با استفاده از روش نظریه‌پردازی داده‌بنیاد و انجام ۱۰ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان، شایستگی‌های اجتماعی اولیه شناسایی و در قالب پنج گروه طبقه‌بندی شدند. در ادامه، گروه «راهبردها» به‌عنوان گروه‌محوری و نماینده شایستگی‌های کلیدی اجتماعی در حوزه مدیریت پایدار انتخاب شد. سپس در مرحله کمی، از روش تصمیم‌گیری چندمعیاره سوارا فازی برای اولویت‌بندی این شایستگی‌ها استفاده شد. پرسشنامه در دو مرحله (ابتدا با ۵۰ متخصص برای رتبه‌بندی، سپس با ۱۵ خبره برای تعیین اهمیت نسبی) اجرا گردید. نتایج نشان داد که «تعامل مؤثر با ذی‌نفعان»، «تفکر استراتژیک و بلندمدت» و «مهارت مذاکره و متقاعدسازی» به ترتیب دارای بالاترین اولویت در میان شایستگی‌های اجتماعی کلیدی هستند. همچنین تطابق مفهومی میان این شایستگی‌ها و چارچوب‌های بین‌المللی همچون خط مبنای شایستگی مدیریت پروژه نسخه چهارم و مدل شایستگی بویاتزیس، بیانگر هم‌راستایی نتایج پژوهش با چارچوب‌های معتبر جهانی است. یافته‌ها همچنین نشان داد که یکی از موانع کلیدی در تحقق پایداری اجتماعی در پروژه‌ها، نگاه کوتاه‌مدت و اقتصادی مدیران و ناآگاهی آنان از مفاهیم پایداری است. بر این اساس، شایستگی‌های شناسایی‌شده می‌توانند به‌عنوان ابزار مناسبی برای سنجش و ارتقای شایستگی اجتماعی مدیران پروژه در راستای دستیابی به مدیریت پایدار مورداستفاده قرار گیرند.