طراحی زنجیره تأمین تاب‌آور گندم با در نظر گرفتن اصول اقتصاد چرخشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی صنایع، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 نویسنده مسئول: استادیار، دانشکده مهندسی صنایع، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/sep.2026.2079220.1441
چکیده

گندم ستون امنیت غذایی کشورهاست و با تأمین بخش مهمی از کالری و پروتئین موردنیاز جامعه، نقشی راهبردی در سلامت و معیشت دارد. تضمین تولید پایدار و دسترسی مقرون‌به‌صرفه به آن برای ثبات اقتصادی، عدالت غذایی و تاب‌آوری اجتماعی ضروری است؛ بنابراین در این مقاله، یک مدل بهینه‌سازی تصادفی چند دوره‌ای و چندمحصولی جهت طراحی زنجیره تأمین تاب‌آور گندم تحت ریسک‌های اختلالی ارائه می‌شود. اجزای زنجیره شامل تأمین‌کنندگان نهاده‌های کشت (بذر، آفت‌کش، کود)، مزارع، تأمین‌کنندگان گندم، سیلوهای ذخیره‌سازی، کارخانه‌های فراوری، مشتریان خوراک دام، صنایع آرایشی و بهداشتی و مشتریان آرد است. برای مقابله با اختلالات ناشی از تغییرات آب‌وهوایی در مزارع، خرید تکمیلی گندم از تأمین‌کنندگان با لحاظ تخفیف مقداری به‌عنوان راهبرد تاب‌آوری در نظر گرفته شده است. اصول اقتصاد چرخشی نیز از طریق فروش کاه، سبوس و دانه‌های آسیب‌دیده به صنایع آرایشی و بهداشتی و خوراک دام اعمال می‌شود. هدف مدل، حداکثرسازی سود کل زنجیره تأمین جهت تعیین تصمیماتی از قبیل میزان حمل‌ونقل محصولات بین سطوح مختلف زنجیره، مقدار تولید آرد در کارخانه‌ها، سطح موجودی نهاده‌های کشت، گندم و آرد، انتخاب تأمین‌کنندگان و مکان‌یابی و تعیین ظرفیت سیلوها است. نهایتاً مدل پیشنهادی بر روی یک مثال عددی پیاده‌سازی شده و نتایج عددی ارائه می‌شود.