بازنمایی ادراک دانشجویان از سنجش کلاسی عادلانه: یک مطالعه‌ کیفی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری سنجش و اندازه‌گیری، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار گروه برنامه ریزی درسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی ، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 استادیار گروه روش‌ها و برنامه‌های آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 دانشیار گروه روش ها و برنامه های آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

5 استاد گروه مبانی فلسفی و اجتماعی آموزش پرورش، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22034/emes.2021.249163
چکیده

هدف: پیشرفت تحصیلی دانشجویان تابعی از کیفیت سواد و عملکرد سنجشی اعضای هیأت علمی و ادراک دانشجویان از بازخوردهای آن است. به­دلیل فقدان شناخت کافی نسبت به عدالت‌ادراک شده دانشجویان از عملکرد سنجشی اعضای هیأت علمی و نقش تعیین‌کننده آن، در پژوهش حاضر تلاش کردیم تا ادراک دانشجویان دربارۀ مفهوم سنجش کلاسی عادلانه را معناکاوی کرده، بازنمایی کنیم.روش پژوهش: بدین‌منظور مطالعه­ای به روش پدیدارشناسی تفسیری انجام‌شد و مصاحبه­های نیمه­ساختاریافته برای جمع­آوری داده­ها به­کار رفت. با کاربرد نمونه­گیری ملاکی و پس از انجام 29 مصاحبه فردی، یک مصاحبه گروهی و یک مصاحبه گروه کانونی با دانشجویانی که حداقل دو ترم تجربه حضور در دانشگاه تهران را داشتند، اشباع نظری داده‌ها حاصل شد.  یافته‌ها: تحلیل ادراک دانشجویان با استفاده از روش ریکور و در سه مرحلۀ ساده‌خوانی، تحلیل ساختاری و درک جامع انجام شد. استخراج واحدهای معنایی به شناسایی 16 زیرمضمون منجر شد که در 4 مضمون اصلی «عدالت آموزشی» با زیرمضامین مدیریت کلاس، کیفیت تدریس و عدالت رویه­ای- آموزشی؛ «ماهیت سنجش» با زیرمضامین سطح شناختی، هدف سنجش، روایی، پایایی، سنجش اصیل، سنجش فرایند، آزمون کتبی و منبع سنجش؛ «عدالت تعاملی» با زیرمضامین عوامل غیرمرتبط، عدالت اطلاعاتی و رفتار محترمانه؛ و «انصاف» با زیرمضامین تناسب با علائق و تناسب با ویژگی­های شخصیتی دسته‌بندی شد.نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که ادراک دانشجویان از عدالت در سنجش، ترکیبی از مفاهیم نظریه­های اندازه­گیری و عدالت سازمانی است؛ بنابراین آگاهی اعضای هیأت علمی از این مفاهیم و انطباق این مفاهیم با فرایند سنجش کلاسی به­منظور رسیدن به سنجش کلاسی عادلانه­تر ضروری است.