فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رانندگی یک فعالیت روزمره پیچیده است که نیازمند پردازش اطلاعات و تصمیم‌گیری‌های سریع است. این فرایند، به علت احتمال وقوع خطای انسانی، می‌تواند منبعی خطرناک و پرمخاطره باشد. تحقیقات نشان می‌دهند که عامل انسانی، به‌عنوان مهم‌ترین و پیچیده‌ترین مؤلفه در مثلث ایمنی رانندگی (وسیله نقلیه-محیط-راننده)، تأثیر قابل‌توجهی بر رفتار رانندگی دارد. این مطالعه به تحلیل عوامل مؤثر بر برانگیختگی احساسات منفی و رفتار رانندگی پرداخته است. رانندگی می‌تواند احساسات منفی مانند عصبانیت و استرس را ایجاد کند که هم سلامت روانی افراد و هم ایمنی جاده‌ها را به خطر می‌اندازد. تحقیق حاضر با استفاده از پرسشنامهٔ استاندارد رفتار رانندگی منچستر و پرسشنامه طراحی‌شده بر اساس ادبیات موضوع و داده‌های جمع‌آوری‌شده از ۴۳۶ دانشجوی دانشگاه صنعتی خواجه‌نصیرالدین طوسی، به بررسی عوامل مؤثر بر رفتار رانندگی پرداخته است. تحلیل داده‌ها با روش مدل‌سازی معادلات ساختاری و تکنیک حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) انجام‌شده است. عواملی مانند سن، جنسیت، تجربه رانندگی، ویژگی‌های شخصیتی و شرایط محیطی نظیر آب‌وهوا، روشنایی و زمان روز، نقش کلیدی در برانگیختگی احساسات منفی و شکل‌گیری رفتار رانندگی دارند. نتایج پژوهش نشان داد که مدل ارائه‌شده از اعتبار و پایایی بالایی برخوردار بوده و مقدار آلفای کرونباخ بالاتر از 7/0 تأیید شد. همچنین متغیرهای پیش‌بینی‌کننده مستقل بوده و هم‌پوشانی ندارند. تمام ۱۱ فرضیه مطرح‌شده پذیرفته شدند و مقدار Q2 نشان‌دهنده قدرت پیش‌بینی مدل است. این تحقیق، با ارائه بینش‌های کلیدی درباره رفتار رانندگی، زمینه‌ای ارزشمند برای پژوهش‌های آتی فراهم کرده است و می‌تواند در کاهش خطرات رانندگی و بهبود ایمنی جاده‌ها مؤثر باشد.