طراحی یک مدل ریاضی دو هدفه برای کنترل هزینه و آلودگی زیست محیطی در مدیریت زنجیره تأمین چرخشی در تولید محصولات پتروشیمی
نویسندگان
1 دکتری، گروه مهندسی صنایع، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22034/sep.2025.2060799.1321چکیده
هدف این مقاله بررسی و ارائه یک مدل ریاضی جدید برای بهبود عملکرد سیستمهای تولیدی در صنعت پتروشیمی با استفاده از زنجیره تأمین دورانی پرداختهشده است. این مدل ریاضی بهمنظور بهینهسازی جریان مواد، تأمین مواد، و توزیع محصولات در سیستمهای پتروشیمی طراحیشده و قادر است تقاضای غیرقطعی را نیز در نظر بگیرد. توابع هدف در نظر گرفتهشده عبارتاند از هزینههای انتقال و موجودی (بهعنوان تابع هدف اول) و میزان آلودگی در مراکز تصفیهکننده و توزیع (بهعنوان تابع هدف دوم). هدف این تحقیق طراحی یک مدل ریاضی است که بتواند بهطور همزمان هزینههای تولید و آلودگیهای زیستمحیطی را در زنجیره تأمین چرخشی محصولات پتروشیمی کنترل کند. این مدل به دنبال یافتن تعادل بهینه بین هزینهها و اثرات زیستمحیطی ناشی از تولید و توزیع محصولات پتروشیمی است. مدل پیشنهادشده طبق روش مجموع وزندار شده و الگوریتم فراابتکاری NSGA-II حلشده است. بر اساس نتایج بهدستآمده برای تابع هدف مشاهده میشود که مقدار تابع هدف بهشدت به وزن هدف اول وابسته است. با افزایش در مقدار آن مقدار تابع هدف افزایش مییابد و در مقابل هر چه وزن تابع هدف دوم بیشتر باشد مقدار تابع هدف کمتر است. بر اساس نتایج بهدستآمده مقدار تابع هدف کمترین مقدار را که برابر با 988/35996 است را میگیرد. علاوه بر این، نتایج روش فراابتکاری بیانگر آن است که با بزرگتر شدن ابعاد مسئله پیچیدگی مسئله از لحاظ محاسباتی افرایش مییابد.