ارزیابی و انتخاب تأمین‌کنندگان در زنجیره تأمین حلقه بسته بادوام تحت عدم قطعیت ترکیبی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه علوم و فنون مازندران، بابل، ایران

2 نویسنده مسئول: استاد، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه علوم و فنون مازندران، بابل، ایران

3 دانشیار، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه علوم و فنون مازندران، بابل، ایران

4 دانشیار، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه علوم و فنون مازندران، بابل، ایران

doi
10.22034/sep.2025.2066007.1355
چکیده

در سال‌های اخیر، پیشرفت فناوری، پیچیدگی محیط کسب‌وکار و بحران‌هایی مانند همه‌گیری کرونا، لزوم بازنگری در مدیریت زنجیره تأمین را افزایش داده است. رویکرد «زنجیره تأمین بادوام» با تمرکز بر تاب‌آوری، پایداری، چابکی و دیجیتالی‌سازی، راهکاری نوین برای بهبود کارایی بلندمدت سازمان‌هاست. در این پژوهش، با هدف ارزیابی و انتخاب تأمین‌کنندگان در زنجیره تأمین حلقه‌بسته تحت عدم‌قطعیت، ابتدا معیارهای کلیدی با مرور ادبیات و نظرات خبرگان شناسایی و با روش بهترین–بدترین فازی–تصادفی وزن‌دهی شدند. سپس تأمین‌کنندگان با استفاده از روش تاپسیس فازی–تصادفی ارزیابی و رتبه‌بندی گردیدند. نتایج نشان داد علاوه بر معیارهای سنتی مانند هزینه و کیفیت، شاخص‌هایی نظیر وجود تأمین‌کنندگان پشتیبان، مدیریت ضایعات و رعایت شرایط منصفانه کاری اهمیت بالایی دارند. مطالعه موردی در صنعت تجهیزات پزشکی، اثربخشی مدل را در شناسایی تأمین‌کنندگان برتر و ارتقای عملکرد زنجیره تأمین تأیید کرد و بر ضرورت تمرکز مدیران بر معیارهای پایداری و بلندمدت به‌جای رویکردهای صرفاً اقتصادی تأکید نمود. نوآوری اصلی این پژوهش در توسعه یک چارچوب تصمیم‌گیری دومرحله‌ای نوین است که به‌طور هم‌زمان ابعاد زنجیره تأمین بادوام، ساختار حلقه‌بسته و دو نوع عدم‌قطعیت فازی و تصادفی را در ارزیابی و انتخاب تأمین‌کنندگان ادغام می‌کند. استفاده هم‌زمان از روش بهترین–بدترین فازی–تصادفی برای وزن‌دهی معیارها و روش تاپسیس فازی–تصادفی برای رتبه‌بندی تأمین‌کنندگان، قابلیت مدل را در مدیریت شرایط پیچیده و پر ابهام افزایش داده و آن را از مطالعات پیشین متمایز می‌سازد.