سرمایۀ اجتماعی و رفاه اجتماعی (فراترکیب مطالعات حوزۀ سرمایۀ اجتماعی و رفاه اجتماعی بازۀ زمانی 1390-1401)

نویسندگان

1 گروه رفاه اجتماعی- دانشکده علوم اجتماعی- دانشگاه علامه طباطبایی- تهران- ایران

2 گروه رفاه اجتماعی- دانشکده علوم اجتماعی- دانشگاه علامه طباطبایی- تهران- ایران

doi
10.22059/jrd.2024.372033.668841
چکیده

یکی از عواملی که بر رفاه اجتماعی در جوامع تأثیر دارد، سرمایۀ اجتماعی است. هدف این پژوهش، فراترکیب پژوهش‌های حوزۀ سرمایۀ اجتماعی و رفاه اجتماعی به‌منظور استفادۀ بهتر از دانشی است که پژوهش‌های این حوزه فراهم آورده‌اند.در مقالۀ حاضر با استفاده از تکنیک فراترکیب، مقالات حوزۀ سرمایۀ اجتماعی و رفاه اجتماعی در دورۀ زمانی 1390 الی 1401 بررسی شدند. در مطالعۀ پیش‌رو، 16 مقالۀ علمی-پژوهشی حوزۀ رفاه اجتماعی و سرمایۀ اجتماعی بررسی شد.یافته‌ها نشان داد مطالعات در بحث رفاه، بیشتر بر بعد اقتصادی و شاخص‌های عینی رفاه تأکید کرده‌اند و تأکید اندکی بر بعد ذهنی رفاه داشته‌اند. همچنین یافته‌ها حاکی از آن است که هرچه فرد از لحاظ هویتی و فرهنگی، درهم‌تنیدگی بیشتری با فرهنگ سنتی و قومی خود داشته باشد، از رفاه ذهنی بیشتری برخوردار می‌شود. در مقابل، کاهش سرمایۀ اجتماعی به کاهش بهره‌وری اقتصادی و اجتماعی، و افزایش تنش‌ها و ناهنجاری‌های اجتماعی منجر می‌شود. همچنین فرسایش سرمایۀ اجتماعی تأثیراتی منفی بر سرمایۀ اقتصادی دارد. این اثرات عبارت‌اند از: 1. کاهش همکاری و اعتماد؛ 2. افزایش هزینه‌های تراکنشی؛ 3. کاهش نوآوری. بنابراین فرسایش سرمایۀ اجتماعی به کاهش عملکرد و افزایش مشکلات اجتماعی در جامعه منجر می‌شود.نتایج نشان می‌دهد از آنجا که سرمایۀ اجتماعی در گروه‌های قومی در ایران، پدیده‌ای چندوجهی و پیچیده است که با توجه به تنوع فرهنگی، تاریخی و اجتماعی کشور به شکل‌های مختلفی ظاهر می‌شود، سیاست‌ها و برنامه‌های دولتی باید بین تمام گروه‌ها هماهنگی ایجاد کند تا حس همبستگی بین‌گروهی در کنار همبستگی درون‌گروهی افزایش پیدا کند و به‌تبع آن رفاه جامعه ارتقا یابد.