فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر چابکی نسل چهارم دانشگاه‌ها، به‌صورت مطالعه موردی در دانشگاه گناباد انجام شده است. چابکی دانشگاه به ساختاری انعطاف‌پذیر جهت پاسخگویی کارآمد و اثربخش به الزامات محیطی و سازگاری با تغییرات متعدد اشاره دارد. این تغییرات ازنظر محتوایی به دانشگاه نسل چهارم و ازنظر ساختاری به دانشگاه‌های چابک منتهی می‌شود. دستیابی به‌چابکی نیازمند توانمندسازها و قابلیت‌هایی است که بتواند دانشگاه را در مسیر تحول به سمت نسل چهارم هدایت کند. این پژوهش با استفاده از روش ترکیبی فراترکیب (مرور نظام‌مند ادبیات) و تکنیک‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره فازی اجرا شده است. ابزار گردآوری داده‌ها، بررسی اسناد و مدارک موجود در حوزه پژوهش بوده است که در این راستا 59 مقاله شناسایی شد که پس از پالایش و کنترل کیفیت، 24 مقاله به‌عنوان مبنای تحلیل انتخاب شدند. به‌منظور هماهنگ‌سازی این عوامل با دانشگاه موردمطالعه، نظرات خبرگان دانشگاه گناباد در قالب یک تیم تصمیم هفت‌نفره از مدیران ارشد و میانی جمع‌آوری شد. در این پژوهش، 10 عامل اصلی شامل تکنولوژی اطلاعات، منابع مالی، فرهنگ، پایش مستمر سطح چابکی، مدیریت منابع، سازمان یادگیرنده و غیره شناسایی شدند. پس از ارزیابی وضع موجود و تعیین اهمیت هرکدام از عوامل، وزن آن‌ها با استفاده از روش AHP فازی محاسبه شد. پرسشنامه‌های ارزیابی وضع موجود و توانمندی اجرایی هر عامل نیز توسط تیم تصمیم تکمیل شدند. درنهایت، داده‌ها در ماتریس دوبعدی توانمندی-شکاف موزون تحلیل شدند و اولویت‌بندی عوامل انجام گرفت. نتایج نشان داد که عوامل منابع مالی سازمان، فرهنگ، پایش مستمر سطح چابکی، مدیریت منابع و سازمان یادگیرنده در اولویت بالاتری قرار دارند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که برای تحقق دانشگاه‌های نسل چهارم، علاوه بر توسعه فناوری، باید بر بهبود مدیریت منابع، ایجاد فرهنگ تغییر و سیستم‌های ارزیابی عملکرد تأکید شود. این پژوهش چارچوبی منسجم ارائه می‌دهد که می‌تواند به مدیران و سیاست‌گذاران دانشگاهی کمک کند تا مدل‌های مدیریتی و آموزشی خود را بهینه‌سازی کرده و دانشگاه‌ها را در مسیر تحول به سمت نسل چهارم هدایت نمایند.