اثر عوامل انگیزشی بر بهره‌وری و عملکرد تحصیلی دانشجویان با نقش تعدیل‌گر سال ورود به دانشگاه (موردمطالعه: دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران)

نویسندگان

1 نویسنده مسئول: استادیار، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، تهران، ایران

2 استادیار، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایرا

3 کارشناسی ارشد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران

doi
10.22034/sep.2025.2063180.1331
چکیده

با وجود اهمیت بالای انگیزش در ارتقای عملکرد و بهره‌وری تحصیلی دانشجویان، هنوز مشخص نیست کدام عوامل انگیزشی بیشترین اثر را در این زمینه دارند. همچنین، نقش تفاوت‌های سال ورود به دانشگاه در شدت این اثرگذاری کمتر موردتوجه قرار گرفته است. تبیین این موضوع می‌تواند به سیاست‌گذاری‌های هدفمند برای بهبود سیستم آموزشی منجر شود. پژوهش حاضر باهدف اولویت‌بندی عوامل انگیزشی مؤثر در عملکرد و پیشرفت یا بهره‌وری تحصیلی دانشجویان دانشکده دندانپزشکی با در نظر گرفتن متغیر تعدیل‌گر سال ورود به دانشگاه تهران انجام شده است. این پژوهش ازنظر هدف کاربردی و ازنظر نحوه گردآوری اطلاعات، توصیفی از نوع پیمایشی و مقطعی است. جامعه آماری تحقیق حاضر را کلیه دانشجویان دانشکده دندانپزشکی دانشگاه تهران از سال 1394-1400 به تعداد 492 نفر تشکیل داده‌اند که از طریق جدول کرجسی و مورگان 216 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای به تفکیک سال ورود به‌عنوان نمونه انتخاب‌شده‌اند. برای سنجش متغیرهای مدل تحقیق از پرسشنامه عملکرد تحصیلی فام و تیلور، عوامل انگیزشی و معدل دانشجویان استفاده شده است. تجزیه‌وتحلیل اطلاعات در دو سطح توصیفی و استنباطی (مدل معادلات ساختاری) انجام‌گرفته و با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS24, SMARTPLS اجراشده است. نتایج نشان می‌دهد که انگیزه درونی، انگیزه بیرونی، سخت‌کوشی و نیاز به پیشرفت از عوامل اصلی مؤثر بر عملکرد و پیشرفت تحصیلی دانشجویان دندانپزشکی هستند. بااین‌حال، نقش سال ورود به دانشگاه تنها در رابطه انگیزه بیرونی و برخی جوانب انگیزه درونی با نتایج تحصیلی معنادار بود. بنابراین، برنامه‌های ارتقای انگیزش باید هم به نوع انگیزه و هم به ویژگی‌های دانشجویان توجه داشته باشند همچنین در تصمیم‌گیری‌های کلان دانشگاه برای بهبود عملکرد و افزایش بهره‌وری دانشجویان راهگشا خواهد بود.