فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله به بررسی مفهوم نظم سیاسی و عقلانیت حکمرانی در اندیشه فقهی امام خمینی می‌پردازد و می‌کوشد این مفاهیم را در پرتو چارچوب تحلیلی دولت‌مندی بازخوانی کند. مسئله اصلی پژوهش آن است که نظم سیاسی در فقه سیاسی امام خمینی چگونه صورت‌بندی می‌شود و تا چه حد می‌توان از مفهوم دولت‌مندی برای فهم منطق حکمرانی دینی بهره گرفت، بدون آنکه به تقلیل هنجاری یا تلفیق ناموجه منجر شود. پرسش محوری مقاله این است که آیا میان عقلانیت حکمرانی در اندیشه امام خمینی و منطق دولت‌مندی امکان گفتگو مفهومی وجود دارد یا این دو در سطوح بنیادین ناسازگارند. فرضیه پژوهش بر این مبنا استوار است که دولت‌مندی تنها به‌عنوان ابزاری تحلیلی محدود می‌تواند برای فهم برخی سازوکارهای حکمرانی دینی مفید باشد، اما قادر به تبیین مبانی مشروعیت، غایات هنجاری و بنیان‌های فقهی نظم سیاسی نیست. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر تحلیل مفهومی و اسنادی است و با اتکا به آثار فقهی و سیاسی امام خمینی و پژوهش‌های نظری فارسی انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نظم سیاسی در اندیشه امام خمینی ماهیتی هنجاری، تکلیف‌محور و غایت‌مند دارد و هرگونه استفاده از مفاهیم مدرن حکمرانی باید مشروط، محدود و آگاهانه باشد.