فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف تحلیل نقش گفتمان‌های سیاسی در جهت‌گیری ارزشی برنامه درسی ملی ایران انجام شده است. روش تحقیق، تحلیل محتوای کیفی با رویکرد گفتمان‌محور است. پرسش اصلی پژوهش این است که گفتمان‌های سیاسی چگونه بر جهت‌گیری ارزشی برنامه درسی ملی تأثیر می‌گذارند و این ارزش‌ها از چه سازوکارهایی بازتولید می‌شوند. جامعه پژوهش شامل مقالات علمی فارسی و انگلیسی مرتبط با عدالت آموزشی، مقاومت، ولایت و هویت ملی است و واحد تحلیل، متون پژوهشی و سیاستی مرتبط با برنامه درسی و آموزش رسمی کشور می‌باشد. فرضیه تحقیق بر این مبنا است که گفتمان‌های سیاسی به‌صورت فعال جهت‌گیری ارزشی برنامه درسی را شکل می‌دهند و سازمان می‌بخشند. تحلیل داده‌ها نشان داد چهار گفتمان اصلی ــ مبانی ارزشی و هویتی، عدالت، مقاومت و هویت ملی ــ ساختار معنایی مسلط برنامه درسی را تشکیل می‌دهند. گفتمان ارزشی-هنجاری نقش چارچوب مرکزی را ایفا می‌کند و سایر گفتمان‌ها را از طریق زبان، تصویر، نماد و محتوای آموزشی جهت‌دهی می‌نماید. عدالت آموزشی بیشتر در سطح شعار باقی مانده، در حالی‌که مقاومت و هویت ملی به‌صورت سازمان‌یافته در متن و برنامه پنهان بازتولید می‌شوند. نتایج به روشنی فرضیه پژوهش را تأیید می‌کند و نشان می‌دهد گفتمان‌های سیاسی نقشی ساختاری در تعیین و تثبیت جهت‌گیری ارزشی برنامه درسی ملی دارند.