حکمرانی در سازمانهای پروژهبنیان: رویکردی تلفیقی از تحلیل علمسنجی و تحلیل محتوای کیفی در شناسایی ابعاد، مؤلفهها و شاخصها
نویسندگان
1 نویسنده مسئول: دانشجوی دکتری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران
2 استادیار، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران
3 دانشیار، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران
doi
10.22034/sep.2025.2059214.1316چکیده
چالش بنیادین حکمرانی سازمانی یا همان چالش بین مالک و مدیر، در سازمانهای پروژهبنیان یعنی جایی که هر مدیر پروژه یا طرح باید بهمثابه مدیرعامل سازمانی موقت در تحقق اهداف سازمانی نقشآفرینی کند، پیوسته جاری و ساری است و حکمرانی مدیریت پروژههای سازمانی قرار است تا با تعریف زمینبازی مدیران و قواعد ناظر بر آن با اعمال نظارت، هدایت و کنترل راهبردی بر نحوه مدیریت پروژهها در راستای تحقق منافع پایدار ذینفعان، پاسخی درخور به این چالش دهد. ازآنجاییکه تحقق حکمرانی سازمانی نیک به معنای تحقق اصول آن در بستر سازمان است، جهت مدلسازی آن، تلاش شد تا ابعاد، مؤلفهها و شاخصهای تحقق عینی اصول پاسخگویی، مسئولیتپذیری، شفافیت، انصاف و پایداری، متناسب با نیازها و محدودیتهای یک سازمان پروژهبنیان شناسایی و تبیین گردد. در این جهت با انجام تحلیلهای علمسنجی علاوه بر شناسایی آثار پژوهشگران مطرح، محتوای مدلها و چارچوبهای حکمرانی مدیریت پروژههای سازمانی ارائهشده توسط مؤسسات و سازمانهای فعال در این حوزه، به شکل هدفمند و با رویکرد تحلیل محتوای کیفی مورد کنکاش دقیق قرار گرفت. حساسیت نظری ایجادشده در این پژوهش، توجه همزمان به دو حوزه دانشی متمایز حکمرانی و مدیریت پروژه، توجه به ماهیت چند سطحی بودن حکمرانی پروژهها و نگاه به مسئله از دریچه حکمرانی سازمانی، منجر به ارائه چارچوبی شده که قادر است نحوه اعمال سازوکارهای حکمرانی نیک در یک سازمان پروژهبنیان را بهخوبی توضیح داده و تابلویی از مسئولیتهای گسترده هیئتهای حکمران در لایههای مختلف سازمان ترسیم و دامنه تأثیر عملکرد و اعمال سیاستهای آنان را توضیح دهد.