تحلیل روندهای کلیدی در زنجیره تولید فولاد ایران: کاوشی نظام‌مند در روندهای پیش‌رو

نویسندگان

1 استاد، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه ایوان‌کی، ایوان‌کی، ایران

2 نویسنده مسئول: دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه ایوان‌کی، ایوان‌کی، ایران

3 استادیار، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران

doi
10.22034/sep.2025.2063146.1332
چکیده

رشد سریع و درهم‌تنیدگیِ غیرقابل‌کنترل تغییرات در دنیای امروز، سازمان‌ها و جوامع را ناگزیر می‌کند تا هوشمندانه به ترسیم تصاویر و سناریوهای مختلف از آینده‌های محتمل و مطلوب بپردازند و فعالانه در جهت تحقق بهترین نتایج گام بردارند. اهمیت این موضوع در صنایع راهبردی همچون صنعت فولاد دوچندان است، زیرا این صنعت نقشی حیاتی در اقتصاد و توسعه کشورها دارد. یکی از پیش‌شرط‌های اساسی آینده‌نگری، شناسایی مهم‌ترین روندهای کلان21 تأثیرگذار و ارزیابی تعاملات احتمالی آن‌هاست. در این پژوهش، به‌منظور شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر زنجیره تولید صنعت فولاد ایران و روندهای اصلی شکل‌دهنده آینده این صنعت در افق پنج‌ساله، ابتدا مرور نظام‌مندی بر اسناد معتبر و مرتبط انجام گردید و داده‌ها در قالب یک مدل تحلیلی دسته‌بندی شدند. درنهایت، هشت روند تأثیرگذار اصلی شناسایی شد که در میان آن‌ها، افزایش اهمیت مباحث زیست‌محیطی - به‌ویژه در زمینه پایداری و کاهش آلایندگی - برجسته‌تر بود. سپس، دلایل تأثیرگذاری این روندها بر تولید فولاد و زنجیره ارزش پایین‌دست بررسی شد. در پایان، توصیه‌های سیاستی مرتبط برای مواجهه با چالش‌ها و بهره‌برداری از فرصت‌ها ارائه گردید. این مطالعه، دیدگاه‌های ارزشمندی برای ذی‌نفعان صنعت فولاد به‌منظور برنامه‌ریزی استراتژیک و حرکت به سمت صنعتی سبز و پایدار فراهم می‌آورد.