شناسائی چالش‌های رشد و توسعه کارآفرینی روستایی در روستاهای استان همدان

نویسندگان

1 گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22059/jrd.2023.367342.668822
چکیده

روستاهای کشور در معرض خشکسالی، کمبود آب، تضعیف کشاورزی و درنهایت مهاجرت و خالی‌شدن از سکنه قرار دارند. در این میان کارآفرینی روستایی می‌تواند عاملی مهم در رشد اقتصادی و کاهش بیکاری در مناطق روستایی باشد. در این مقاله به بررسی کارآفرینی روستایی در روستاهای استان همدان پرداخته می‌شود. هدف نشان‌دادن چالش‌های رشد و توسعۀ کسب‌وکارهای کوچک و متوسطی است که کارآفرینان روستایی راه‌اندازی کرده‌اند. بدین‌منظور با 18 کارآفرین در چهار روستای استان مصاحبه شد.روش مطالعه کیفی است و داده‌ها از طریق مصاحبۀ عمیق با کارآفرینان به‌دست آمده است. کدگذاری داده‌ها با نرم‌افزار مکس‌کیودا صورت گرفت.براساس یافته‌های چند مرحله کدگذاری، علاوه بر چالش‌ها و موانع ساختاری و کلان مرتبط با اقتصاد کلان کشور مهم‌ترین موانع رشد کسب‌وکارهای مورد بررسی در قالب پنج مفهوم و مقولۀ اصلی قابل‌دسته‌بندی است. این موارد عبارت‌اند از: «کارآفرینی نیازمحور»، «برندسازی ناقص»، «پیشرفت با کار مضاعف»، «شبکه‌سازی محدود» و «خانواده‌محوری».نتایج نشان می‌دهد کارآفرینی روستایی در جامعۀ مورد مطالعه براساس نیاز شکل گرفته، نه برمبنای فرصت؛ کارآفرینان براساس نیازهایی مانند شغل و برخورداری از منبع درآمد کسب‌وکار راه‌اندازی کرده‌اند. این کسب‌وکارها محدود به خانوادۀ کارآفرین است و اغلب افرادی غیر از خانواده در آن اشتغال ندارند. همچنین این کسب‌وکارها به‌صورت سنتی اداره می‌شوند و در آن‌ها خبری از نوآوری و خلاقیت برای افزایش تولید و بهره‌وری نیست.