فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توسعۀ روستایی، ضرورتی بنیادی برای توسعۀ ملی است و باید در اولویت برنامه‌های توسعه قرار گیرد. یکی از راهبردهای مؤثر در راستای توسعۀ همه‌جانبه و پایدار جوامع روستایی، مشارکت و توانمندی‌های مردم، به‌ویژه روستاییان در تمام ابعاد آن است.هدف پژوهش حاضر، ارزیابی نقش سرمایۀ اجتماعی در توسعۀ محلی روستاهای گلدشت، جنگل‌آباد و گزآباد در شهرستان قلعه‌گنج استان کرمان، بر پایۀ تحلیل شبکۀ ‌اجتماعی در دو بازۀ زمانی قبل و بعد از اجرای طرح توان‌افزایی جوامع محلی است. با توزیع پرسشنامۀ تحلیل شبکه و مصاحبۀ مستقیم با 251 نفر از اعضای صندوق اعتبارات خرد محلی به‌صورت شبکۀ کامل، داده‌های مورد نیاز جمع‌آوری شدند.یافته‌ها نشان می‌دهد شاخص تراکم در تمامی روستاهای مورد مطالعه و در دو شبکۀ اعتماد و مشارکت پس از اجرای طرح توانمندسازی افزایش یافته است و بیشترین تراکم مربوط به پیوند اعتماد در روستای گزآباد (1/90) است. افزایش میزان تراکم سبب توسعۀ اعتماد، مشارکت و سرمایۀ اجتماعی در سطح افراد می‌شود. افزایش شاخص دوسویگی نیز نشان‌دهندۀ نقش مهم و مؤثر طرح توانمندسازی در افزایش روابط دوجانبه و متقابل در پیوندهای اعتماد و مشارکت و افزایش سرمایۀ اجتماعی و درنتیجه افزایش توان فردی است.یا توجه به نتایج می‌توان گفت اجرای پروژۀ توانمندسازی موجب اعتمادسازی و تقویت روحیۀ مشارکت و همکاری در بین اعضای صندوق‌های اعتبارات خرد شده است که این امر بر اثربخشی مطلوب رویکرد اجتماع‌محور در راستای افزایش سرمایۀ اجتماعی تأکید می‌کند؛ بنابراین برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران با بهره‌برداری از این نتایج می‌توانند برای بهبود مدیریت پایدار روستایی برنامه‌ریزی کنند.