فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مسئله وحی در عصر مدرن، به یکی از مهم‌ترین چالش‌های فکری در جوامع اسلامی تبدیل شده است. گسترش عقلانیت تجربی، فردگرایی معرفتی و رویکردهای تاریخی‌گرا، زمینه طرح شبهاتی را فراهم کرده است که منشأ الهی و اعتبار معرفتی وحی را مورد تردید قرار می‌دهند. پژوهش حاضر با هدف بازخوانی مفهوم وحی در اندیشه علامه طباطبایی و محمد عبده، به بررسی نحوه مواجهه این دو متفکر با شبهات معاصر می‌پردازد. سؤال اصلی پژوهش آن است که این دو اندیشمند چگونه با بهره‌گیری از منابع دینی و عقلانی، به بازتبیین جایگاه وحی در جهان جدید پرداخته‌اند. فرضیه پژوهش بر این اساس استوار است که علامه طباطبایی با رویکرد فلسفی–تفسیری و محمد عبده با رویکرد اصلاح‌گرایانه–اجتماعی، به دفاع از منشأ الهی و کارکرد معنابخش وحی پرداخته‌اند. روش تحقیق، کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای توصیفی–تحلیلی آثار این دو متفکر است. یافته‌ها نشان می‌دهد که هر دو، ضمن رد تفسیرهای تقلیل‌گرایانه، بر اعتبار معرفتی وحی و نقش آن در سامان‌دهی زندگی فردی و اجتماعی تأکید دارند، هرچند در شیوه تبیین و اولویت‌بندی اهداف تفاوت‌هایی میان آن‌ها مشاهده می‌شود.