مطالعه رفتار سفر افراد با استفاده از داده‌های تلفن همراه (CDR) مطالعه موردی: شهر تهران

نویسندگان

1 استاد، گروه برنامه‌ریزی حمل‌ونقل، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی و برنامه‌ریزی حمل‌ونقل، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی و برنامه‌ریزی حمل‌ونقل، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، ایران

4 کارشناس ارشد، مرکز تحلیل داده‌های حمل‌ونقل، دانشگاه علم و صنعت ایران، ایران

doi
10.22119/jte.2022.313183.2566
چکیده

پژوهش حاضر سعی بر شناسایی رفتار سفر افراد در شهر تهران با استفاده از داده‌های تلفن همراه (CDR)، نشان دادن قابلیت‌ها و اهمیت استفاده از این نوع داده‌ها در مقایسه با داده‌های سنتی پرسشگری خانوار، دارد. در این مطالعه با استفاده از روش‌شناسی ارائه‌شده سعی می‌شود کارآیی و اهمیت استفاده از این داده‌ها مشخص گردد. این نوع داده‌ها گرچه هزینه کم‌تری را نسبت به سایر داده‌های سنتی بر مطالعه تحمیل می‌کنند، تفکیک‌پذیری زمانی و مکانی کمی نسبت به سایر داده‌های تلفن همراه (مانند GPS) دارند و کاربرد آن‌ها در ابعاد کلان مورد تردید است. در این مطالعه سعی می‌شود اهمیت و کاربرد این داده‌ها اثبات گردد. بدین منظور، در ابتدا با استفاده از روش‌های کار با کلان‌داده‌ها و معیارهای زمانی و مکانی مختلف، داده‌ها پالایش شده و به نمونه‌ای با حدود 400 هزار کاربر با 500 میلیون رکورد ارتباطی، تقلیل یافت. سپس با استفاده از روش‌های مختلف یادگیری ماشین، به شناسایی نقاط توقف، فعالیت، و اهداف سفر افراد پرداخته شد. با شناسایی سفرهای افراد، ماتریس مبدا-مقصد برای نمونه برآورد شد و با استفاده از ضرایب تعمیم محاسبه‌شده، به مناطق 22گانه شهر تهران تعمیم داده شد. مشاهده شد که این ماتریس تطابق بالایی با الگوهای سفر افراد در شهر تهران که از مطالعات جامع حمل‌ونقل شهر تهران به دست آمده است، دارد. اعتبارسنجی نتایج با مطالعات طرح جامع نشان می‌دهد که روش به‌کارگرفته‌شده در این پژوهش می‌تواند در مقاصد مختلف برنامه‌ریزی حمل‌ونقل بکار گرفته شود.