اعتباریابی مقیاس سازۀ حق‌به‌شهر (مورد مطالعه: شهروندان بالای 20 سال شهر ماکو)

نویسندگان

1 گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4 گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22059/jrd.2024.367719.668825
چکیده

حق‌به‌شهر از جمله مفاهیم مهم و قابل‌تأمل در عرصۀ نظریه‌های نوین حقوق شهروندی است که پس از مطرح‌شدن آن توسط لوفور در 1968، در کارهای نظری هاروی، پورسل و... تداوم یافت. با این وصف، این مطالعه با هدف اعتباریابی، ابزار سنجش سازۀ حق‌به‌شهر را در قالب پرسشنامه بررسی می‌کند.روش پژوهش پیمایش و هدف توسعۀ ابزار است. جامعۀ آماری شهروندان بالای 20 سال شهر ماکو است که با نمونه‌گیری خوشه‌‌‌ای، 115 نفر از آنان به‌عنوان نمونۀ آماری برای مطالعه انتخاب شدند. داده­ها با استفاده از پرسشنامه جمع‌آوری و با نرم‌افزارهای SPSS و لیزرل تجزیه و تحلیل شدند. برای تأیید مدل‌های اندازه‌گیری عامل‌های حق‌به‌شهر، از آماره‌های آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی، تحلیل‌عاملی تأییدی استفاده شد.نتایج تحلیل عامل‌های هشت‌گانۀ حق‌به‌شهر نشان داد عامل‌های عدالت فضایی، مشارکت شهری، حق سلامت شهری، شمولیت اجتماعی، حق شهروندی شهری، تعلق شهری و تنوع و سرزندگی شهری با توجه به اینکه پایایی ترکیبی آن‌ها بیشتر از 6/0، بارهای عاملی بالای 3/0 و ضرایب t بالای 96/1 داشتند، تأیید شدند. اما عامل حق متفاوت‌بودن با توجه به اینکه مقدار ضرایب t گویه‌های باقی‌مانده در مدل اندازه‌گیری عامل مذکور کمتر از 96/1 بود، تأیید نشد.مقیاس مذکور با مؤلفه‌های به‌کاررفته، قابلیت تبیین سازۀ حق‌به‌شهر را دارد و می‌توان از این ابزار برای سنجش حق‌به‌شهر استفاده کرد.