پیش‌بینی گرایش‌های اجتماعی مطلوب و خودکنترلی بر اساس حمایت اجتماعی و ویژگی‌های خلقی: نقش واسطه‌ای خودکارآمدی در تنظیم هیجان و شایستگی هیجانی – اجتماعی

نویسندگان

1 استاد گروه روان‌شناسی، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری روان‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار گروه روانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22084/j.psychogy.2020.22082.2180
چکیده

هدف: این پژوهش پاسخی به نارسایی تحقیقات در زمینه‌ عوامل فردی و اجتماعی اثرگذار بر گرایش‌های اجتماعی مطلوب و خودکنترلی است. از این مطالعه پیش‌بینی خودکنترلی و نگرش اجتماعی مطلوب بر اساس ویژگی‌های خلقی و حمایت اجتماعی از طریق نقش واسطه‌ای شایستگی هیجانی اجتماعی و خودکارآمدی در تنظیم هیجان دانش‌آموزان دختر دبیرستانی بود. روش: روش تحقیق این مطالعه، همبستگی از نوع معادلات ساختاری است. حجم نمونه 495 دانش‌آموز دوره متوسطه دوم به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده­ها از پرسشنامه‌های خودکنترلی روزن بام (1980)، گرایش‌های مطلوب اجتماعی کارلو و راندال (2003)، خلق‌وخوی بروم (2007)، حمایت اجتماعی واکس و همکاران (1986)، خودکارآمدی در تنظیم هیجان کاپرارا و همکاران (2008)، شایستگی هیجانی اجتماعی دانش‌آموزان زو و ای (2012) استفاده شد. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش‌های آماری مدل معادلات ساختاری استفاده شد. یافته‌ها: با در نظر گرفتن شاخص‌های به‌دست‌آمده و مقادیر قابل‌قبول برای کفایت مدل، قابل‌قبول بودن مدل تضمین شد. بر اساس مدل ارائه‌شده در این مطالعه، متغیر خودکنترلی 63/0R2= و متغیر گرایش‌های اجتماعی مطلوب 48/0R2= توضیح داده شد. نتیجه‌گیری: شایستگی هیجانی اجتماعی، گرایش‌های مطلوب اجتماعی و خودکنترلی را تقویت می‌کند، بنابراین توجه تعلیم‌و‌تربیت باید به پرورش شایستگی‌های دانش­آموزان به‌ویژه در بعد هیجانی اجتماعی معطوف باشد.