یک مدل تصمیمگیری برای مسئله طراحی چیدمان مراکز درمانی با درنظرگرفتن عدم قطعیت
نویسندگان
1 نویسنده مسئول: استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران
3 استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران
doi
10.22034/sep.2025.2049327.1252چکیده
در صنعت بهداشت و درمان، طراحی بهینه چیدمان مراکز درمانی، بهویژه بخش اورژانس، نقش حیاتی در بهبود کیفیت خدمات، افزایش رضایت بیماران و ارتقای ایمنی دارد. این طراحی میتواند به بهبود مراقبتهای بیماران، کاهش هزینههای عملیاتی و استفاده بهینه از منابع کمک کند. بااینحال، به دلیل وجود عدم قطعیت، طراحی چیدمان مراکز درمانی پیچیده است. درحالیکه تحقیقات قبلی بیشتر بر رویکردهای قطعی تمرکز داشتهاند، تأثیر عدم قطعیت کمتر موردتوجه قرار گرفته است. این پژوهش یک چارچوب ترکیبی با استفاده از تئوری مجموعههای فازی و تکنیکهای تصمیمگیری چندمعیاره ارائه میدهد. در پژوهش حاضر ابتدا با مرور مقالات و مصاحبه با خبرگان، ۲۲ شاخص کلیدی در ابعاد مختلف بخش اورژانس شناسایی شدند. پس از توزیع پرسشنامه دلفی فازی و انجام یک مرحله نظرسنجی، هفت شاخص نهایی شامل طول اقامت، زمان انتظار، نرخ پذیرش، میزان ازدحام، میزان حضور مجدد، زمان تا ارزیابی اولیه و رضایت بیماران تأیید شدند. سپس، با استفاده از روش تحلیل سلسلهمراتبی فازی، شاخصهای انتخابشده وزن دهی شدند و دو چیدمان بهینه با کمک الگوریتمهای آلدپ و کرفت طراحی گردید. در پایان، برای ارزیابی و رتبهبندی چیدمانها، از روش شباهت به راهحل ایدهآل فازی استفاده شد. نتایج این پژوهش به مدیران مراکز درمانی در بهینهسازی طراحی چیدمان و طراحی اولیه کمک شایانی خواهد کرد و میتواند به بهبود کارایی و اثربخشی خدمات درمانی منجر شود.