بررسی رویکرد های مبارزه با جرایم علیه امنیت ملی در ایران و امریکا در پرتو حقوق بین­ الملل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق بین الملل، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشیار گروه حقوق، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
چکیده

جرایم علیه امنیت ملی در بسیاری از کشورها به عنوان جرایم سیاسی و امنیتی شناخته می‌شوند و مجازات‌های سنگینی برای آن‌ها در نظر گرفته شده است. این پژوهش با هدف بررسی رویکردهای مبارزه با جرایم علیه امنیت ملی در ایران و آمریکا و تحلیل تعامل یا تعارض این رویکردها با قوانین و مقررات حقوق بین‌الملل انجام شده است. روش تحقیق این مطالعه کیفی و به شیوه تطبیقی و مقایسه‌ای است. نتایج نشان می‌دهند که در هر دو کشور، رویکردهای تقنینی و اجرایی به سمت تقدم امنیت دولت بر حقوق شهروندان متمایل است. در آمریکا، پس از واقعه 11 سپتامبر، تروریسم تهدیدی جدی تلقی شده و بسیاری از قوانین امنیت ملی به مداخله گسترده‌تر دولت در امور امنیتی و مقابله با تهدیدات خارجی و داخلی می‌پردازند. در جمهوری اسلامی ایران نیز، به دلیل غلبه ایده حفظ نظام، رویکرد مشابهی در خصوص اقدامات ضد امنیت ملی مشاهده می‌شود. به رغم تفاوت‌های حقوقی، در هر دو کشور، تأکید بر تقدم امنیت بر حقوق فردی مشاهده می‌شود. همچنین برخی از قوانین امنیت ملی دو کشور، افراد یا گروهها را به صِرف مظنون بودن، مشمول جرایم علیه امنیت ملی در نظر می­گیرند. نگرانی‌های امنیتی ناشی از تهدیدات تروریستی در امریکا و تسری ایده سیاسی حفظ نظام به عرصه حقوقی در جمهوری اسلامی ایران باعث اتخاذ رویکردهایی خاص در دو کشور شده که لزوماً سازگار با اَشکال حقوق بین­الملل در زمینه آزادی­های فردی نیست. بنابراین ضرورت دارد تا در دو نظام حقوقی، جرایم علیه امنیت ملی شفاف‌تر، مصداقی و در پرتو قواعد بین­الملل انجام شود.