اهمیت نظامی شبکه‌های ارتباطی مرزی استان آذربایجان شرقی

doi
چکیده

یکی از اصول جنگ در اکثر ارتش‌های دنیا، مانور است. تحرک و مانور نیروهای عملیاتی و پشتیبانی جبهه‌های جنگ در بستر عوامل طبیعی و فرهنگ جغرافیا، یعنی محورهای مواصلاتی و شبکه‌های ارتباطی مرزی صورت می‌پذیرد. به همین علت، مطالعه و تجزیه و تحلیل این عوامل جغرافیایی در آموزشی با نام محورشناسی در سطوح تاکتیک و عملیات، از سوی فرماندهان و افسران اطلاعاتی و عملیاتی صورت می‌گیرد. استان آذربایجان شرقی یکی از 16 استان مرزی کشور است که همواره به عنوان استانی مهم مورد توجه بوده است. گسترش شرقی ـ غربی و موازی بودن ارتفاعات این استان موجب شده است که ارتباط شهرهای مهم و مرکزی آن با مناطق پیرامونی و مرزی از طریق محورهای محدود و خاصی برقرار شود. هر محور وصولی بدون جاده ارتباطی مناسب در بستر آن، فاقد ارزش خاص در فعالیت‌ها و حرکات نظامی است. به همین دلیل، مطالعة دقیق شبکه‌های ارتباطی مرزی این استان، به‌منظور تجزیه و تحلیل نظامی، برای برنامه‌ریزان و فرماندهان نظامی دارای اهمیت است. نوشتار حاضر برای تجزیه و تحلیل‌های مختلف نظامی با تولید لایه‌های اطلاعاتی رقومی در محیط نرم‌افزار ARC GIS9.2 و تشکیل لایة ارتفاعی، راه‌های مهم مرزی شناسایی شده و ابعاد مختلف تاکتیکی آنها مانند نقاط کنترلی، مواضع پدافندی، دیده‌بانی، اختفا، استتار، ظرفیت تناژ روزانه و موقعیت جغرافیایی مورد بررسی قرار گرفته است. نقشه‌های متعددی نیز از مناطق دیده‌بانی، دید مستقیم و غیرمستقیم، نیمرخ‌های طولی، مسیرهای جایگزین و بهینة جاده‌های مرزی تهیه شده است. سرانجام با تجزیه و تحلیل نظامی بر روی نقشه‌های تولید‌شده، به پرسش‌های موردنظر پاسخ داده شده است و فرضیة تحقیق مورد آزمون قرار می‌گیرد.