فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بانکداری به‌عنوان یکی از ارکان حیاتی اقتصاد، با تحولات عمیق و بنیادین ناشی از ظهور صنعت 4/0 مواجه شده است. صنعت 4/0 با ترکیب پیشرفته‌ترین فناوری‌ها نظیر اینترنت اشیا، هوش مصنوعی و سیستم‌های سایبری-فیزیکی امکان ایجاد زنجیره‌های ارزش هوشمند و چابک را در سیستم‌های بانکی فراهم می‌کند. این تحولات بانک‌ها را با چالش‌های مدیریتی و فنی متعددی، به‌ویژه در مواجهه با محدودیت‌های فناورانه و زیرساختی، روبه‌رو کرده است. در این پژوهش، مؤلفه‌های کلیدی تأثیرگذار بر ارزیابی سطح بلوغ بانک‌های ایرانی در پذیرش و پیاده‌سازی فناوری‌های صنعت 4/0، با تأکید بر بلوغ دیجیتال، شناسایی و تحلیل شده‌اند. این پژوهش با روش کیفی و از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان بانکی و فناوری اطلاعات انجام‌شده و داده‌ها با روش تحلیل محتوای پنهان بررسی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهند که «زیرساخت‌های دیجیتال و فناوری‌های نوین» با زیرمعیارهایی نظیر بهینه‌سازی زیرساخت‌ها و امنیت فراگیر، «خدمات هوشمند و مشتری‌محور» شامل رایانش ابری و دستگاه‌های خودپرداز هوشمند، «تحول دیجیتال و مدیریت تغییر» با زیرمعیارهایی همچون نگرش دیجیتالی و تصمیم‌گیری غیرمتمرکز، «قوانین و استانداردهای دیجیتال» شامل استاندارد باز و محافظت از مالکیت معنوی، «کسب‌وکار هوشمند و داده‌محور» با محوریت هوش تجاری و خدمات سرویس‌گرا و «فرآیندهای یکپارچه و هوشمند» شامل قرارداد هوشمند و داده‌کاوی، مؤلفه‌های اساسی در بلوغ صنعت 4/0 در بانکداری ایران محسوب می‌شوند. این پژوهش با ارائه چارچوبی جامع برای ارزیابی سطح بلوغ بانک‌ها، به آن‌ها کمک می‌کند تا از طریق بهینه‌سازی زیرساخت‌ها و فرآیندها، رقابت‌پذیری و بهره‌وری خود را در بازارهای مالی افزایش دهند.