بررسی تعهدات دولت ایران در قبال حقوق بنیادین ساکنان مناطق جنگی در اثر حوادث ناشی از تسلیحات باقی‌ مانده از دفاع مقدس

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق عمومی، دانشگاه تهران، پردیس البرز، تهران، ایران

2 دانشیار گروه حقوق عمومی،دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار گروه حقوق عمومی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

مین‌های زمینی و مهمات منفجرنشده باقی‌مانده از جنگ، همچنان یکی از جدی‌ترین تهدیدات علیه امنیت انسانی، سلامت عمومی و توسعه پایدار در مناطق مرزی ایران، بویژه استان‌های غربی و جنوب غربی کشور، محسوب می‌شوند. این پژوهش با هدف تحلیل وضعیت حقوقی، نهادی و انسانی مرتبط با مین‌ ها در ایران، و تبیین تعهدات دولت جمهوری اسلامی ایران در چارچوب حقوق عمومی طراحی شده است. پرسش اصلی تحقیق آن است که: «مین‌های زمینی چه آثار و پیامدهایی برای حقوق بنیادین قربانیان در ایران داشته ‌اند و دولت جمهوری اسلامی ایران چه تعهداتی در زمینه مقابله با این آثار برعهده دارد؟» فرضیه تحقیق بر آن است که اقدام علیه مین، نه ‌تنها یک ضرورت انسانی و بشردوستانه، بلکه یک الزام حقوقی مبتنی بر اصول قانون اساسی، میثاق ‌های بین‌المللی و تعهدات عرفی دولت ایران است. روش تحقیق، توصیفی‌تحلیلی با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، گزارش‌های رسمی سازمان­های بین‌المللی و داده‌های میدانی نهادهای داخلی بوده است. یافته ها نشان می‌دهد که علاوه بر آسیب ‌های جسمی، روانی و معیشتی ناشی از مین، خلأهای حقوقی و نهادی قابل توجهی در زمینه حمایت از قربانیان، پاک‌سازی مناطق آلوده و پاسخگویی دولت مشاهده می‌شود.