راهکارهای توسعۀ مشاغل خانگی زنان با تأکید بر یک محلۀ آسیبپذیر شهر همدان
نویسندگان
1 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان ، ایران
2 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
doi
10.22059/jrd.2023.361011.668798چکیده
تجربۀ بسیاری از کشورها نشان میدهد توسعۀ مشاغل خانگی راهکار مناسبی برای کاهش نرخ بیکاری و فراهمآوردن زمینۀ اشتغال زنان و جوانان بهحساب میآید. این مقاله راهکارهای توسعه مشاغل خانگی و اشتغال در منزل با تأکید بر مناطق آسیبپذیر شهر همدان را تشریح میکند. پژوهش حاضر کاربردی است و با استفاده از رویکرد کمی و روش پیمایشی انجام شده است. جامعۀ آماری آن را دو گروه تشکیل دادند: گروه اول، بانوان و جوانان جویای کار محلۀ آسیبپذیر کوی محمدیۀ شهر همدان که تعداد آنها حدود 70 نفر بود. گروه دوم، کارشناسان صاحبنظر در زمینۀ اشتغال و کارآفرینی در منزل و صاحبان مشاغل خانگی در شهرستان همدان که حدود 90 نفرند. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامۀ محققساخته است. پرسشنامهای حاوی 49 سؤال درمورد راهکارهای اشتغال و کارآفرینی در منزل برای افراد آسیبپذیر شهر همدان، 20 سؤال دربارۀ مشاغل خانگی مناسب برای زنان سرپرست خانوار و افراد آسیبدیده و 5 سؤال دربارۀ تمایل ساکنان به توسعه و راهاندازی مشاغل خانگی بود. سؤالات در قالب طیف پنجقسمتی لیکرت شامل بسیار مناسب تا بسیار نامناسب رتبهبندی شدند. برای تعیین روایی پرسشها، از نظرات متخصصان استفاده شد. پایایی پرسشنامه با آزمون آلفای کرونباخ و نرمافزار SPSS محاسبه شد.مشاغل مناسب برای افراد آسیبدیده و زنان سرپرست خانوار شامل موارد زیر بودند: مشاغل مرتبط با صنایعدستی (دوزندگی، فرشبافی و طراحی)؛ مشاغل مرتبط با صنایع خوراکی (بستهبندی خشکبار و ادویهجات در منزل، تهیۀ غذا در منزل، تهیۀ مواد اولیۀ خوراکی)؛ و مشاغل خدماتی (آرایشگری در منزل، خیاطی، تولید جعبههای مقوایی تزئینی و کادویی). مهمترین راهکارهای ایجاد شغلهای خانگی برای افراد آسیبدیده و زنان سرپرست خانوار بهترتیب عبارتاند از: بازاریابی، تبلیغ و فروش محصولات و تولیدات خانگی، حمایتهای دولتی و مالی، برگزاری دورههای آموزشی و مهارتآموزی، ارتباطات، شبکهسازی و تعاملات، فرهنگسازی و توانمندسازی از طریق رسانهها و فضای مجازی، و حمایت قانونی و حقوقی.برای توانمندی زنان محلۀ محمدیه که سطح مهارت، دانش و سواد متفاوتی دارند، میتوان براساس ظرفیتها و پتانسیلهای بررسیشده، مشاغل متناسب را پیشنهاد داد. با توجه به اینکه این محله قبلاً بافت روستایی داشته است، زنان این محله برخی امور و فعالیتها را بهتر میتوانند انجام دهند؛ از جمله تهیۀ لبنیات خانگی، دوزندگیهای ساده، بستهبندی و فرآوری مواد خوراکی و ادویهجات. این فعالیتها نیاز به سرمایۀ زیادی ندارد و تمام زنان بهراحتی میتوانند از عهدۀ آن برآیند.