گسترش و اتصال زیرساختهای حملونقل و انرژی اتحادیۀ اروپا به حوزۀ خزر و دریای سیاه: ابعاد، فرصتها و تهدیدها
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد مطالعات منطقهای، دانشگاه تهران
2 دانشیار مطالعات منطقهای، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jcep.2017.62901چکیده
راهروهای بیندولتی یکی از عرصههای رقابت بین قدرتهای بزرگ هستند. از دیدگاهی واقعگرایانه میتوان این راهروها را شاهراه انتقال ثروت و قدرت دانست که افزون بر برتریهای اقتصادی، به کشورهای واقع در مسیر، قدرت چانهزنی بیشتری میدهد. از اینرو هر یک از قدرتهای بزرگ راهروی مورد حمایت خود را در مناطق مختلف بهویژه برای اتصال آسیا و اروپا طراحی و ارائه کردهاند که برنامه تراسیکا و راهروی گاز جنوبی اتحادیة اروپا، جادۀ ابریشم جدید آمریکایی و خطوط لولة مورد حمایت این کشور و راهروی بینالمللی شمال- جنوب روسیه در این زمینه قابل اشاره هستند. با توجه به تأثیر مستقیم این برنامهها بر منافع ملی ایران و اهمیت شناخت دقیق این طرحها، در این نوشتار اصول، هدفها، اولویتها، برنامهها و اقدامهای انجامشده یا برنامهریزیشده در زمینة تلاش اتحادیۀ اروپا برای اتصال زیرساختی اروپا به حوزة دریای سیاه، دریای خزر و فراتر از آن تشریح شده و راهکارهایی هم برای پیشبرد منافع ملی جمهوری اسلامی ایران در این حوزهها ارائه شده است. پرسش اصلی که در این پژوهش به آن پاسخ داده خواهد شد این است که پیامدهای برنامههای اتحادیۀ اروپا در حوزة اتصال زیرساختهای حملونقل و انرژی خود به حوزة دریای سیاه و دریای خزر بر منافع ملی جمهوری اسلامی ایران چیست؟ فرضیة پژوهش این است که منافع و تهدیدهایی بهشکل همزمان برای جمهوری اسلامی ایران پدید آمده است. یافتة پژوهش این است که سیاست خارجی توسعهمحور، مؤلفة تعیینکننده در این حوزه است. روش پژوهش نیز توصیفی- تحلیلی است.
