فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نهادهای مردمی یا سمن‌ها برای افزایش کارآمدی و اثربخشی خود و ایفای نقش مناسب در توسعۀ کشورها و جوامع، لازم است از مهارت‌ها و روش‌های جدید در بهره‌گیری بهینه از ظرفیت مشارکت‌های اجتماعی استفاده کنند. به همین دلیل در این مقاله رسیدن به «راهبردهای توسعه مشارکت‌های اجتماعی در سازمان‌های مردم‌نهاد و مؤسسات خیریه» به‌عنوان هدف اصلی مدنظر قرار گرفته است.روش این پژوهش، تحلیل محتوای کیفی و با رویکرد استقرایی است. داده‌های پژوهش از طریق گفت‌وگوهای نیمه‌ساختاریافته با 22 نفر از صاحب‌نظران و مدیران فعال در حوزه‌های رسانه‌ای و سمن‌ها و با نمونه‌گیری نظری گردآوری شدند و با تحلیل 839 کد مفهومی حاصل از این گفت‌وگوها و بررسی مفاهیم به‌دست‌آمده، به ارائۀ راهبردهای نهایی منجر شده است.یافته‌های این پژوهش شامل 10 برنامه است که در دو سطح «برنامه‌های راهبردی» و «برنامه‌های عملیاتی و اجرایی» تفکیک و ارائه شده است. برنامۀ راهبردی نخست شامل اقداماتی مانند پیشگیری از دولتی‌شدن سمن‌ها، تأمین منابع پایدار درآمدی و پیشگیری از وابستگی مالی سمن‌ها و برنامۀ راهبردی دوم نیز شامل مواردی نظیر تقویت نظارت و راهبری سمن‌ها و خیریه‌ها، تدوین چشم‌انداز و قوانین بالادستی، تقویت آموزش و کادرسازی، تعیین ساختار و تشکیلات کارآمد، تدوین مقررات مالی و مالیاتی، استفاده از رسانه‌ها و رویکردهای تبلیغی در سمن‌ها، تدوین برنامه‌های دقیق برای شناسایی ظرفیت‌های جدید و تولید دانش تخصصی در امور خیر را دربرمی‌گیرد.برآوردهای حاصل از این پژوهش حاکی از آن است که برای توسعۀ مشارکت‌های اجتماعی در نهادهای مردمی و مؤسسات خیریه، باید از دو راهبرد تلاش برای شکل‌گیری سمن‌ها و خیریه‌های مستقل و نیز نظارت راهبردی بر فعالیت مؤسسات خیریه و نهادهای مردمی استفاده شود. اقدامات عملیاتی و اجرایی این دو راهبرد نیز در قالب محورهای ده‌گانه در بخش یافته‌های پژوهش تبیین شده است.