ژئوپلیتیک انرژی، روسیه و دیپلماسی خط لولۀ ترکیه
نویسندگان
1 استاد گروه روابط بینالملل، دانشگاه تهران
2 دکتری روابط بینالملل، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jcep.2017.62903چکیده
افزایش روزافزون استفاده از انرژی در نظام بینالملل معاصر سبب شده است تا در کنار کشورهای عرضهکنندة انرژی، کشورهای مستقر در مسیر انتقال نیز اهمیت فراوانی بهدست آورند. تلاش برای تبدیلشدن به مسیری برای انتقال هرچه بیشتر انرژی بهویژه نفت و گاز طبیعی افزون بر منافع اقتصادی به توانمندی سیاسی و امنیتی کشورها نیز میافزاید. با توجه به چنین اهمیتی است که کشورها اکنون هرچه بیشتر تلاش میکنند تا از موقعیت جغرافیایی مناسب خود بهعنوان ابزار قدرت بهرهبرداری کنند. ترکیه با این استدلال، ژئوپلیتیک انرژی را ابزاری برای دستیابی به هدفهای راهبردی خود در منطقه و نظام بینالملل تعریف کرده است. مجاورت با مناطق اصلی تولید انرژی از یکسو و نزدیکی به اتحادیة اروپا بهعنوان یکی از مهمترین مصرفکنندگان انرژی از سوی دیگر سبب شده است تا رهبران ترکیه دیپلماسی خط لوله را برای پیگیری هدفهای سیاست خارجی خود در نظر بگیرند. ژئوپلیتیک مناسب ترکیه اهمیت فراوانی را برای این کشور در بخش انتقال انرژی فراهم کرده است. در این نوشتار ضمن اشاره به چارچوب روابط اتحادیة اروپا و روسیه در حوزۀ انرژی و آسیبپذیری این اتحادیه در مقابل سیاستهای روسیه، فرصتهای ایجادشده برای ترکیه جهت استفاده از دیپلماسی خط لوله در راهبرد کلان این کشور بررسی میشود.