بررسی ویژگی‏‌های روان‌سنجی و ساختار عاملی ابزار رشد اوایل زندگی با مدل راش (مورد مطالعه: کودکان پیش‌دبستانی (4-6 ساله) مشهد)

نویسندگان

1 دانشیار گروه سنجش و اندازه گیری، دانشکده روان‏شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد سنجش و اندازه گیری، دانشکده روان‏شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد روان‏شناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، ایران

4 دانشجوی دکتری سنجش و اندازه‏گیری، دانشکده روان‏شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22034/emes.2020.241950
چکیده

هدف از اجرای پژوهش حاضر، تعیین ویژگی‏‌های روان‌سنجی و ساختار عاملی ابزار رشد اوایل زندگی در کودکان پیش ‏دبستانی مشهد بود. روش پژوهش توصیفی از نوع پیمایشی مقطعی بود. نمونه‌ای به حجم 456 کودک (226 دختر و 230 پسر) از کودکان پیش‌دبستانی (4 تا 6 ساله) در سال تحصیلی 97-98 به روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای انتخاب و مربیان این افراد به گویه ‏های ابزار رشد اوایل زندگی پاسخ دادند. ابتدا با استفاده از نرم ‏افزار R تحلیل عاملی تأییدی اجرا شد. مدل پنج‌عاملی اولیه با داده ‏ها برازش کافی نداشت، بنابراین نمونه‏ به دو زیرنمونه‌ 228 نفری تقسیم شد. در زیرنمونه‏ اول، تحلیل عاملی اکتشافی اجرا شد و 2 گویه‏ از ابزار کنار گذاشته شد. در زیرنمونه‏ دوم، تحلیل عاملی تأییدی اجرا شد، مدل پنج‌عاملی حاصل از تحلیل عاملی اکتشافی با داده ‏ها برازش داشت. پارامترهای گویه‏ ها با استفاده از نظریه کلاسیک آزمون برآورد شد و تمامی خرده‌مقیاس‌ها از اعتبار مناسب برخوردار بودند. سپس برازش گویه‏ ها با مدل امتیاز پاره‏ای (PCM) بررسی شد. پس از حذف گویه ‏های نامناسب، اعتبار ابزار 97/0 و شاخص PSI 95/0 به دست آمد. بین میانگین دختران و پسران در تمامی خرده‌مقیاس‌ها تفاوت وجود داشت. کارکرد افتراقی گویه ‏ها نشان داد 26 گویه در بین گروه دختران و پسران از کارکرد افتراقی مناسب برخوردارند. درنهایت، ابزاری با 93 گویه با ویژگی ‏های روان‏سجی مطلوب برای کودکان پیش‌دبستانی تهیه شد.