تحلیل جامعه‌ شناختی بحران نسلی و فرهنگی در ایران پس از انقلاب (با تاکید بر اشعار احمد عزیزی )

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه جامعه شناسی،واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه جامعه شناسی،واحد تهران مرکزی،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران(نویسنده مسئول)

3 استادیار،گروه جامعه شناسی،واحد تهران مرکزی،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تحلیل جامعه‌شناختی بحران نسلی و فرهنگی در ایران پس از انقلاب اسلامی، با تمرکز بر اشعار احمد عزیزی، به بررسی بازتاب ساختارهای ذهنی بحران‌زده در زبان و محتوای آثار این شاعر پرداخته است. سؤال اصلی تحقیق آن است که چگونه اشعار احمد عزیزی بازتاب‌دهنده تجربه‌های اجتماعی، فرهنگی و ارزشی نسلی است که در دل تحولات اجتماعی پس از انقلاب با بحران هویت، گسست نسلی، تضاد سنت و مدرنیته، یأس اخلاقی و سلطه فرهنگی مواجه شده است. فرضیه پژوهش بر این مبنا استوار است که شعر احمد عزیزی به‌واسطه زبان نمادین، شطح‌آمیز و طنزآلود، حامل نوعی آگاهی جمعی از بحران‌های اجتماعی و فرهنگی ایران معاصر است. روش تحقیق به‌صورت کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای تفسیری با رویکرد ساختارگرایی تکوینی انجام شده است. داده‌ها از میان ابیات و سطرهای منتخب آثار عزیزی به‌صورت هدفمند گردآوری شده و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که شعر احمد عزیزی نه‌تنها بازتاب ادبی وضعیت اجتماعی دوران پساانقلاب است، بلکه به‌مثابه گفتمان مقاوم، در برابر سلطه فرهنگی و فروپاشی معنا نیز ایفای نقش می‌کند.