ورزش به مثابه ابزار کنترل اجتماعی: تبیین کارکردهای فقهی-حقوقی ماده ۱۵۸ قانون مجازات اسلامی

نویسندگان

1 دانشیار گروه آموزشی فقه ومبانی حقوق اسلامی دانشگاه پیام نور،تهران،ایران

2 دانشیار گروه آموزشی فقه ومبانی حقوق اسلامی، دانشگاه پیام نور،تهران،ایران

3 دانشیار گروه آموزشی فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری گروه فقه ومبانی حقوق اسلامی دانشگاه پیام نور،تهران،ایران

doi
چکیده

این پژوهش به بررسی نقش نظم‌بخش و کارکردهای کنترل اجتماعی ورزش با تکیه بر تحلیل فقهی-حقوقی بند «ث» ماده ۱۵۸ قانون مجازات اسلامی می‌پردازد. از یک‌سو، ورزش به عنوان پدیده‌ای اجتماعی، نقشی مؤثر در بازتولید نظم، هنجارسازی و پیشگیری از انحراف اجتماعی ایفا می‌کند و از سوی دیگر، حوادث ناشی از آن در چارچوب قواعد حقوق کیفری و مدنی نیازمند تحلیل‌های دقیق است. در این راستا، پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، تلاش دارد ضمن تبیین کارکردهای اجتماعی و حقوقی ورزش، مبانی مسئولیت کیفری و مدنی ناشی از فعالیت‌های ورزشی را در نظام حقوقی ایران، با تأکید بر ماده ۱۵۸ قانون مجازات اسلامی، مورد بررسی قرار دهد. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه ماده یادشده در موارد خاص، مسئولیت کیفری را منتفی می‌داند، اما مسئولیت مدنی همچنان پابرجا می‌ماند؛ مگر در شرایطی که عنصر رضایت و پذیرش خطر از سوی ورزشکار ثابت شود. این پژوهش بر ضرورت شناسایی جایگاه ورزش در نظام نظم اجتماعی، تدوین قواعد روشن‌تری برای تشخیص مسئولیت، و تبیین رویه قضایی منسجم در این زمینه تأکید دارد.