تدوین و اولویت‌بندی راهبردهای مناسب مدیریت حوزۀ ژئوپلیتیک خزر

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهران

2 دانشجوی دکترای جغرافیای سیاسی دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهران

3 استاد جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران

doi
10.22059/jcep.2016.60536
چکیده

موضوع مدیریت بهینۀ دریای خزر، برای گسترش منابع با هدف پایداری و بهره‌وری صلح‌آمیز و مشارکتی و نیز کاهش تنش‌های سیاسی و ایجاد امنیت پایدار با توجه به تعارضات موجود، مهم‌ترین مسئلۀ پیش‌رو در این حوزه است. مسئله این است که با توجه به شرایط کنونی دریای خزر برای ایجاد همگرایی و تفاهم بین کشورهای ساحلی در مورد ادارۀ اصولی دریاچه، راهبردهایی برای مدیریت دریای خزر می‌توانند مناسب باشند. بنابراین با هدف ارائۀ یک رویکرد تصمیم‌گیری با چندمعیار در این زمینه با بررسی ادبیات و یافته‌های پژوهش و با نظر پژوهشگران در حوزۀ مورد مطالعه با روش اس‌دبلیو‌‌اُ‌تی، 8 نقطۀ قوت، 4 نقطۀ ضعف، 5 فرصت و 5 تهدید شناسایی و همچنین 10 راهبرد مناسب و کاربردی ارائه شد و سرانجام این راهبردها با استفاده از روش ای‌ان‌پی و با شرایط قطعیت‌نداشتن به‌صورت فازی رتبه‌بندی شدند. روش این نوشتار، ترکیبی (توصیفی- تحلیلی و پیمایشی) و روش حل مسائل از نوع تصمیم‌گیری چندمعیاره است. نتیجه‌های به‌دست‌آمده از پرسش‌نامۀ مقایسه‌های زوجی نشان می‌دهد که راهبرد «به‌کا‌رگیری رویکرد مدیریت سیستمی و اشتراکی منابع دریا از سوی همۀ دولت‌های ساحلی و تمرکز بر رهیافت چندجانبه‌گرایی به ترتیب در رتبۀ اول و دوم و سایر راهبردها در رتبه‌‌‌های بعدی قرار گرفتند.