یک رویکرد نظریه بازی برای بررسی تأثیر بازرسی در جلوگیری از تولید داروی بی کیفیت با در نظر گرفتن امکان پیشنهاد دادن رشوه از طرف تولیدکننده به ناظر

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی صنایع و سیستم‌ها، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

2 نویسنده مسئول: استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده علوم مهندسی، دانشگاه صنعتی قوچان، قوچان، ایران

doi
10.22034/msb.2024.2037103.1219
چکیده

در سال‌های اخیر تعداد زیادی از حوادث در ارتباط با داروهای تقلبی یا کیفیت پایین در کشورهای مختلفی اتفاق افتاده است. ازآنجایی‌که دارو یک کالای مهم و استراتژیک محسوب می‌شود باید از سالم و ایمن بودن آن اطمینان داشت. به همین منظور دولت‌ها باید این مراقبت را انجام داده و رویکردهای پیشگیرانه‌ای را در خصوص عدم ورود داروهای تقلبی و بی‌کیفیت به چرخه سلامت اتخاذ نمایند. یکی از ابزارهای متداول جهت جلوگیری از این امر بازرسی است. این بازرسی می‌تواند با اطلاع قبلی و یا بدون اطلاع قبلی صورت گیرد. همچنین در بازرسی‌هایی که صورت می‌گیرد، امکان دارد برخی شرکت‌ها پیشنهاد رشوه به کارشناسان و بازرسان دهند تا گزارش مربوط به بازرسی را به‌صورت صحیح ارسال نکنند. ما در نظر داریم در مسئله حاضر که شامل یک تولیدکننده دارو و یک ناظر می‌باشد، برای اولین بار مفهوم پیشنهاد رشوه در بازرسی را بررسی کرده و با توجه به چندعاملی بودن ماهیت مسئله، آن را با رویکرد نظریه بازی مدل‌سازی و حل نماییم. در همین رابطه، سناریوهای مختلفی بر اساس امکان کشف عیب و پذیرش یا عدم پذیرش رشوه پیشنهادی در نظر گرفته‌شده است. نتایج حاصل از تحلیل عددی مسئله نشان می‌دهد که بسته به میزان جرائم و رشوه پیشنهادی، امکان کنترل و نظارت بر روی محصولات تولیدی توسط سیاست‌گذار وجود دارد.