سازوکار های حل اختلافات در مقررات زیست محیطی قراردادهای نفتی ایران(مطالعه موردی بحران هورالعظیم)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی،گروه حقوق، دانشگاه پیام نور ، تهران، ایران

2 دانشیار گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 دانشیار گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
چکیده

موضوع این تحقیق بررسی سازوکارهای حقوقی و سیاسی حل اختلافات در مقررات زیست ‌محیطی قراردادهای نفتی ایران با تأکید بر مطالعه موردی نشت نفت در تالاب هورالعظیم است. این تحقیق با تمرکز بر این بحران، سئوال اصلی را مطرح می‌کند که چگونه سازوکارهای حقوقی و سیاسی موجود می‌توانند به‌طور مؤثر اختلافات زیست‌محیطی میان طرفین قراردادهای نفتی را حل کنند؟ فرضیه تحقیق این است که علی‌رغم وجود چارچوب‌های قانونی و استانداردهای بین‌المللی، محدودیت در اجرای مقررات، ضعف در نظارت، و نبود شفافیت، حل این اختلافات را با پیچیدگی همراه کرده است. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل محتوای اسنادی و حقوقی است که با بررسی مقررات زیست‌محیطی ایران و مقایسه آن با استانداردهای بین‌المللی، به تحلیل بحران هورالعظیم و چالش‌ های حقوقی آن می‌پردازد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که برای پیشگیری و حل مؤثر اختلافات زیست‌محیطی ناشی از قراردادهای نفتی، نیاز به بازنگری و تقویت قوانین داخلی، بهبود نظارت و شفافیت، و استفاده از ظرفیت‌ های دیپلماتیک و سازوکارهای بین‌المللی است. همچنین، اجرای تعهدات زیست ‌محیطی پیمانکاران و ایجاد سازوکارهای نظارتی مشترک با کشورهای هم‌مرز، از جمله عراق، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.