مبانی مسؤولیت مدنی دولت در نظام حقوقی ایران و آمریکا

نویسندگان

1 گروه حقوق خصوصی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاداسلامی،تهران،ایران

2 گروه حقوق خصوصی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران-ایران

3 گروه حقوق خصوصی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران-ایران

4 گروه حقوق خصوصی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،ایران

doi
چکیده

مسؤولیت مدنی دولت یکی از موضوعات کلیدی حقوق عمومی است که اصول و قواعد جبران خسارت‌های ناشی از اقدامات یا ترک فعل دولت را بررسی می‌کند. در نظام حقوقی ایران، این مسؤولیت بر اساس قوانین مدنی و قانون مسؤولیت مدنی (مصوب 1339) تعریف شده است. در مقابل، نظام حقوقی ایالات متحده تحت اصل مصونیت حاکمیت  عمل کرده و از طریق قانون « قانون دعاوی خسارت علیه دولت فدرال »  چارچوب محدودی برای دعاوی علیه دولت ارائه می‌دهد. این پژوهش با مطالعه موردی پرونده شرکت هوآوی، که به نقض تحریم‌های اقتصادی ایالات متحده علیه ایران مرتبط است، به مقایسه این دو نظام می‌پردازد. پرونده هوآوی نشان‌دهنده تعارض بین حقوق داخلی و حقوق بین‌الملل است؛ ایالات متحده تحریم‌ها را ابزاری مشروع برای سیاست خارجی می‌داند، در حالی که ایران این اقدامات را نقض حاکمیت ملی و تجارت آزاد تلقی می‌کند. سؤال تحقیق بررسی تفاوت مبانی مسؤولیت مدنی دولت در این دو نظام حقوقی و تأثیر آن بر تعاملات بین‌المللی است. فرضیه این است که مسؤولیت مدنی دولت در ایران مبتنی بر قوانین مدون و در مواردی مطلق است، در حالی که در ایالات متحده محدود به شرایط خاصی تحت  قانون مذکور است. با روش تحلیل تطبیقی، نتایج نشان می‌دهد که تفاوت این رویکردها تأثیر قابل‌توجهی بر دعاوی بین‌المللی و حقوق اشخاص دارد و پرونده هوآوی نمونه بارزی از این تأثیرات است