فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: شهرداری تهران طی اجرای برنامه‌های نوسازی بافت‌های فرسوده طرحی را تحت عنوان خانه به جای خانه اجرا کرده که هدف از آن معاوضۀ پلاک‌های فرسوده با مسکن نوساز بوده است. در این پژوهش، که با هدف بررسی طرح مذکور به عنوان تنها تجربۀ بخش عمومی در ساخت و واگذاری مسکن در بافت فرسوده در شهر تهران صورت گرفته، به این پرسش پاسخ داده می‌شود که اقدامات خانه به جای خانه در تأمین کدام یک از معیارهای مسکن مناسب موفق عمل کرده‌ است. این ارزیابی تجارب یاری‌بخش تمهیدات آتی خواهد بود.روش: در این پژوهش، دو محلۀ اتابک و مینابی جهت تحلیل تجارب طرح خانه به جای خانه در تهران انتخاب شده‌اند. داده‌های پژوهش با روش کیفی و از طریق مشاهدۀ پروژه‌ها، مصاحبه با سه گروه از ذی‌نفعان شامل جامعۀ محلی، نهاد عمومی و بخش خصوصی و نیز بررسی اسناد‌ جمع‌آوری شده و سپس مورد تحلیل مضمون قرار گرفته‌اند.یافته‌ها: یافته‌ها حاکی از آن است که شهرداری تهران در تأمین برخی معیارهای مسکن مناسب به ویژه کیفیت کالبدی خوب عمل کرده، ولی در تأمین معیار دسترسی موفق نبوده ‌است. اقدامات  مورد مطالعه هم‌چنین با کاهش سرانه‌های خدماتی/زیرساختی مورد نیاز و کاهش توان‌پذیری قشرهای آسیب‌پذیر همراه بوده است.نتیجه‌گیری: به دلیل اهمیت مشارکت جامعۀ محلی و بخش خصوصی در ساخت مسکن مناسب، نیاز است نقش و منافع هر یک از ذی‌نفعان به وضوح تعیین شود و از منابع بالقوۀ نهاد مسئول بخش عمومی، به ویژه شرکت­های مسکن‌ساز، حداکثر بهره حاصل گردد. هم‌چنین، لازم است سرمایه­گذاری بخش عمومی در تأمین خدمات/زیرساخت‌ها و نظارت بر عملکرد بخش خصوصی به عنوان دو نقش کلیدی شهرداری‌ها مورد توجه قرارگیرد.