فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: پژوهش حاضر در پی پاسخ به این پرسش است که چگونه بازی شهروندان در فضاهای عمومی می‌تواند موجد فضای زیسته باشد و پیامدهای این کنش‌ها چیست. در فضای اجتماعی که درون رابطۀ جدلیِ سه‌گانۀ فضای دریافته (عمل فضایی)، فضای پنداشته (فضای بازنمایی) و فضای زیسته (بازنمایی‌های فضا) تولید می‌شود، قدرت از طریق اعمال نیروهای خود درصدد است تا با تولید فضای ایدئولوژیک، امکان‌های فضای دریافته را پوشش دهد، الگوهای زیستن را تنظیم و کنترل و کنش‌ها را قابل‌پیش‌بینی کند. در مقابل، شهروندان با کنش‌های خلاقانۀ خود (که بازی می‌تواند گونه‌ای از این کنش‌ها باشد) و کشف ظرفیت‌های پوشیده‌شدۀ فضای دریافته، فضای زیستۀ خود را تولید می‌کنند.روش: این پژوهش کیفی در پارادایم انتقادی-تفسیری و با رویکردی پدیدارشناختی انجام پذیرفته است. از روش اسنادی برای تبیین مؤلفه‌های بازی و فضاهای عمومی و مدل مفهومی بیانگر مناسبات این دو استفاده شد. گردآوری اطلاعات بازیگران و فضای ورودی باغ فردوس با مشاهدۀ عمیق و مصاحبه در میدان پژوهش صورت گرفت تا تفسیری نوین از کنش‌های بانشاط و درعین‌حال انتقادی ارائه شود.یافته­ ها: مطالعۀ میدان پژوهش بر اساس مؤلفه‌های سازندۀ پدیدۀ بازی بیانگر آن است که شهروندان از خلال بازی‌های خود موقعیت‌های خودخواسته را در فضا مستقر می‌کنند. در این فرآیند، شهروندان (شهروند ـ بازیگران) با استفادۀ نامتعارف از ابزار و میانجی‌های موجود در موقعیت رسمی، استقرار قواعد جدید و برهم‌زدن زمان خطی موقعیت‌های بازی را مستقر و کنش‌های خود را محقق می‌کنند.نتیجه ­گیری: از آن‌جایی که بازیِ خلاقانه موقعیت‌های رسمی فضا را بر هم می‌زند و موقعیت‌ِ بازی را مستقر می‌کند، نظیر سایر کنش‌های خلاقانه موجب تولید موقعیت‌های خودخواسته درون دیالکتیک فضای دریافته و پنداشته (ایدئولوژیک) و در پی آن تولید فضای زیسته می‌‌شود. در حیات شبانۀ فضاهای عمومی، کاهش نظارت‌های رسمی امکان تولید موقعیت بازی را فراهم می‌آورد. تعیین قلمرو، اجتماع‌پذیری و آموزش، مقاومت در مقابل موقعیت‌های رسمی و نظم حاکم (سیستمی و ساختاری) و بازنماییِ هویت گروه‌های بازیگر، پیامد‌های کنش‌های بازی­گونه درون این فضاها هستند.