تحلیل جامعه‌شناختی مشارکت اعضا در تعاونی‌های کشاورزی با تاکید بر اصول تعاون (مورد مطالعه: تعاونی های کشاورزی استان خراسان شمالی)

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشجوی دکتری، جامعه شناسی اقتصادی و توسعه، دانشگاه فردوسی مشهد

4 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22059/jrd.2023.350194.668769
چکیده

مقدمه: وجه تمایز اصلی تعاونی‌ها از جمله تعاونی‌های کشاورزی با سایر شرکتهای تجاری وجود اصول تعاون می‌باشد و عنصر مشارکت اعضا در تعاونی‌ها نقش بسیار مهمی در عملیاتی نمودن این اصول دارد. هدف از پژوهش حاضر تحلیل مشارکت اعضا در تعاونی‌های کشاورزی با تاکید بر  اصول تعاون می‌باشد.روش: این تحقیق از نظر روش، کیفی با رویکرد استقرایی می‌باشد. جمع‌آوری داده ها با استفاده از شیوه بحث گروهی متمرکز و با ابزار بحث نامه انجام شد. به منظور تحلیل داده‌ها در این تحقیق از روش کیفی تحلیل مضمون استفاده گردید.یافته ­ها: از نگاه مشارکت‌کنندگان در تحقیق عوامل تاثیرگذار بر مشارکت اعضا در تعاونی‌های کشاورزی عبارتند از: بی‌اعتمادی به تعاونی‌های کشاورزی، شناخت کم نسبت به تعاونی‌ها، مشارکت کم اعضا در تعاونی‌های تولیدی کشاورزی، مشارکت بالای اعضا در تعاونی‌های تامین کننده نیاز کشاورزی، مشارکت بالا در تعاونی‌های کشاورزی سنتی و عدم انطباق قوانین تعاون با مشارکت.نتیجه گیری: نتایج تحقیق نشان داد تصورات قالبی نسبت به تعاونی‌ها تاثیر زیادی بر مشارکت اعضا دارد. ذهنیت مردم و اعضا به تعاونی‌ها کاملا متفاوت از کارکرد تعاونی‌های امروزی است. همچنین مشارکت افتراقی نشان دهنده تفاوت میزان مشارکت اعضا در تعاونی‌های مختلف است. در نهایت در خصوص تطبیق اصول تعاون با تعاونی‌های کشاورزی نتایج نشان داد اصول تعاون و قوانین موجود، با شرایط تعاونی‌های کشاورزی در ایران انطباق نداشته و این اصول و قوانین در ایران نیازمند بازنگری دقیق جهت انطباق با شرایط اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ایران است.