از کلیشه تا آموزش
نویسندگان
1 استادیار ارتباطات دانشگاه تهران
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی، دانشگاه تهران
3 عضو هیات علمی دانشگاه صداوسیما
doi
10.22059/jsal.2018.241615.665543چکیده
بیماری ایدز در طول دهههای گذشته، قربانیان زیادی در ایران گرفته است. بازتاب و بازنمایی رسانهای این مسئلۀ مبتلابه جامعۀ ایران در آثار هنری و رسانهای، در نگاه جامعه به این بیماری مؤثر بوده است. مقالة حاضر درصدد است تا ضمن مروری بر روند بازنمایی کلیشهپردازانه ویروس اچآیوی و بیماری ایدز و مبتلایان به آن در تلویزیون ایران، بر سریال تلویزیونی پریا که ضمن دراماتیزه کردن ابعادی از شیوع این بیماری در جامعۀ ایران، رویکردی آموزشمحور در پرداخت به این بیماری داشت، متمرکز شده است. 23 سکانس برای تحلیل لایههای معنایی موجود در آنها با استفاده از روش نشانهشناسی فیسک انتخاب شد و در سه سطح، نشانههای ارائهشده در خصوص بیماری و بیماران ایدز و مبتلایان به ویروس اچآیوی تحلیل گردید. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که گرچه سریال پریا در نمایش بیماری ایدز و مبتلایان به ویروس اچآیوی، با واقعیت فاصلة بسیار دارد و برخی آموزشهای انعکاسیافته در آن، کاستیهایی دارد، اما این سریال با فاصله گرفتن از کلیشهسازیهای معمول تلویزیون در این زمینه، دربردارندۀ رویکرد همدلانۀ بیشتری در قبال بیماران مبتلا به ایدز و ویروس اچآیوی است. همچنین در این سریال از میان مؤلفههای گوناگون مربوط به درمان بیماری، تنها بر حمایت عاطفی و روانی خانوادهها از بیماران، متمرکز بوده است و درمانهای دارویی کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
