پیامدهای فرهنگی و اجتماعی فتح اصفهان به دست اعراب
نویسندگان
1 استاد گروه زبان شناسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
2 دانشجوی دکتری رشتۀ تاریخ ایران بعد از اسلام/ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
doi
چکیده
فتح ایران به دست اعراب مسلمان یکی از رخدادهای عظیم تاریخی به شمار میآید که پیامدهای گستردهای به دنبال داشت. علاوه بر تحولاتی که در کل ایران بهطور یکپارچه رخ نمود دگرگونیهایی هم در سطوح محلی و منطقهای پدید آمد. پژوهش حاضر به چگونگی فتح اصفهان به دست اعراب مسلمان و پیامدهای فرهنگی و اجتماعی آن بر پایۀ نوشتههای تاریخنگاران و جغرافیدانان مسلمان در سدههای نخست هجری اختصاص دارد. تلاش ما بر آن بوده است تا با مقایسۀ روایات گوناگون با یکدیگر و تطبیق دادن آنها، واقعیت این رویداد حائز اهمیتِ تاریخی روشنتر گردد و به پیامدهای فرهنگی و اجتماعی آن در منطقۀ اصفهان پرداخته شود. بر پایۀ این منابع، اصفهان در پایداری ایرانیان در مقابل تهاجم اعراب، جایگاه درخورِتوجهی داشته و یکی از کانونهای پرجنبوجوش سرزمین جبال در گردآوری سپاه و تجهیزات نبرد بوده است. پس از حملۀ اعراب به اصفهان، برخی نقاط آن همچون جی به صلح و پارهای دیگر مانند قِه به جنگ گشوده شدند. در پی فتح اصفهان، مردم آن بهتدریج به دین اسلام گرویدند و با مهاجرت اعراب به این منطقه، کرسی اصفهان از جی به یهودیه انتقال یافت.
