ارزیابی سیاست خارجی ایران و چین در خلیجفارس از منظر نقش قدرتهای بزرگ
نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم سیاسی، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران.
2 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران
3 استادیار، گروه علوم سیاسی، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران.
doi
چکیده
امریکا طی سالیان طولانی یکی از متحدان اصلی کشورهای منطقه خلیجفارس از جمله اعضای شورای همکاری خلیجفارس بوده است، اما امروزه با ورود چین به عرصههای مختلف فناوری، اقتصادی و مناطق استراتژیک، رقابت دو قدرت بزرگ در این منطقه ایجاد شده است. با توجه به اینکه رقابت دو قدرت بزرگ بر وضعیت و شرایط کشورهای منطقه خلیجفارس از جمله ایران نیز اثرگذار خواهد بود، پژوهش حاضر درصدد است تا سیاست خارجی ایران و چین را از منظر عملگرایی و رقابت یا تعامل چین و امریکا بررسی نماید. پرسش محوری این است که از منظر تقابل با امریکا، سیاست خارجی ایران و چین در منطقه خلیجفارس چه تفاوتهایی با یکدیگر دارند و چه نتایجی در پی داشته است؟ نتایج نشان داده است که تفاوت در نگرش ایدئولوژیکی ایران و عملگرایانه چین نسبت به امریکا، انتظارات متفاوت ایران و چین از نقش منطقهای و بینالمللی یکدیگر برای جلوگیری از نفوذ امریکا و رویکرد گزینشی چین برای حمایت از ایران، از جمله تفاوتهایی است که باعث شده تا ایران کمتر از نقش و نفوذ بینالمللی و منطقهای چین بهره ببرد. چین بیشترین تعاملات اقتصادی را با امریکا دارد و اصل ناسیونالیسم اقتصادی باعث شده تا آنان در راستای رقابت با امریکا، احتیاط کامل را رعایت کنند. بنابراین چین برخلاف ایران تمایل چندانی به تقابل پر هزینه با امریکا و هزینه دادن برای متحدان خود نبوده و از پذیرش مسؤولیت بینالمللی اجتناب میکند. روش مقاله حاضر توصیفی-تحلیلی و چارچوب نظری پژوهش عملگرایی است.
