جایگاه عدالت بین المللی در عملکرد دیوان بین المللی دادگستری (مطالعه موردی قضیه مصادره اموال ایران)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه حقوق بین الملل، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

2 استادیار گروه حقوق بین الملل، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

3 دانشیار دانشکده روابط بین المل وزات خارجه ، تهران ایران

4 استادیار، گروه حقوق بین الملل، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

doi
چکیده

دیوان بین المللی دادگستری یکی از نهادهایی است که می‌کوشد حقوق بین الملل را بر روابط بین کشورها حاکم کند. اگرچه کشورها در ظاهر سعی می‌کنند خود را تابع این نهادها نشان بدهند ولی در عمل این گونه نیستند. آمریکا در طی سال­های بعد از انقلاب بارها اموال ایران را مصادره غیرقانونی کرد تا در نهایت ایران از این کشور به دیوان شکایت کرد. پرسش اصلی این تحقیق این است که آیا عملکرد دیوان بین المللی دادگستری در قضیه مصادره اموال ایران مبتنی بر مولفه‌های عدالت بین المللی بوده است؟ فرضیه تحقیق بر آن بوده که حداقلی از سنت­های حقوقی بین المللی وجود دارد که هم واحدهای سیاسی در نظام بین الملل و هم نهادهای بین المللی می توانند از آنها تبعیت کرده و اختلافات بین خود را به روشی مسالمت آمیز حل و فصل کنند. یافته‌های تحقیق نشان داده که رویه قضایی مبتنی بر قواعد حقوق بین الملل در دیوان بین المللی دادگستری شکل گرفته که بیش و کم کوشیده تا عدالت در عرصۀ بین المللی را دنبال کند و به سمت تثبیت یک نظم بین المللی قانون‌محور حرکت کند، که بر همین اساس، در مورد قضیه مصادرۀ اموال ایران نیز از این چارچوب تخطی نکرده است. رویکرد مقاله تحلیلی-توصیفی و شیوه جمع آوری داده‌ها کتابخانه‌ای و اسنادی بوده است.