بررسی تأثیر سرمایه های معیشتی بر نگرش زیست محیطی خانوارهای روستایی (مورد مطالعه: شهرستان سلسله)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری توسعه کشاورزی، گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
2 دانشجوی دکتری توسعه کشاورزی، گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
3 استادیار گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
doi
10.22059/jrd.2022.342446.668724چکیده
عامل فقر به واسطه فشار بر منابع محیطی و بهره برداری غیراصولی و ناپایدار از آن یکی از عوامل مهم تخریب محیط زیست در کشورهای در حال توسعه محسوب می شود. راه حل بحران های زیست محیطی در تغییر رفتار انسان ها به سمت و سوی ابعاد طبیعت گرایانه نهفته است. دستیابی به تغییرات رفتاری در ارتباط با محیط زیست، نیازمند شناخت نگرش افراد و توانمندسازی آنان است. بنابراین، هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر سرمایه های معیشتی بر نگرش زیستمحیطی مردم روستایی شهرستان سلسله بود. این تحقیق کاربردی و به روش توصیفی -همبستگی انجام گرفت. جامعه آماری پژوهش سرپرستان خانوارهای روستایی شهرستان سلسله بودند (10888=N) که با استفاده از جدول کرجسی- مورگان، حجم نمونهی آماری 379 نفر محاسبه گردید. به منظور دستیابی به نمونه ها در این پژوهش، از روش نمونه گیری چند مرحله ای استفاده گردید. نتایج پژوهش حاکی از وجود نگرش زیست محیطی ضعیف در بین روستاییان بود. نتایج ضریب همبستگی حاکی از وجود رابطهی مثبت و معنیداری بین سرمایه های معیشتی با نگرش زیستم حیطی روستاییان بود. بنابراین مشخص شد که تقویت سرمایه های معیشتی منجر به شکل گیری بیشتر رفتارهای مسئولانه زیست محیطی خواهد شد. نتایج حاصل از رگرسیون خطی چندگانه نشان داد که از بین سرمایه های معیشتی، سرمایه مالی و فیزیکی مهمترین تبیین کننده های نگرش زیست محیطی روستاییان بودند. به عبارتی، با افزایش میزان سرمایه های مالی و فیزیکی رفتارهای زیست محیطی مسئولانه ترویج یافته و در پی آن از تخریب محیط زیست در نواحی روستایی کاسته خواهد شد. براساس یافته های پژوهش پیشنهاد می شود به منظور بهبود نگرش زیست محیطی روستاییان، از طرف سازمانهای ذی ربط نسبت به اجرای برنامه های آموزشی در زمینه بحران های زیست محیطی و چگونگی محافظت از آن برگزار شود. همچنین با توجه به اینکه شبکه های اجتماعی در حال حاضر توسط اکثریت روستاییان استفاده می شود لذا می توان از پتانسیل های این شبکه ها نهایت استفاده را برد. بنابراین نیاز است که در این زمینه برنامه ریزی و تمهیدات لازم اتخاذ شود. سرمایه های مالی و فیزیکی، از مهمترین عوامل تاثیرگذار بر نگرش زیست محیطی روستاییان بودند. از این رو وضعیت دسترسی خانوارهای روستایی به منابع مالی از قبیل اختصاص وام هایی با بهره کم و اقساط بلندمدت باید مورد توجه قرار گیرد.